مقاله (پایان نامه) : اهمیت خانواده در دوران کودکی

شخصیت اجتماعی و فرهنگی افراد توسط خانواده، مدرسه، رسانه‌ها و محیط های اجتماعی دیگر ساخته می‌شود یعنی قاعدتا شکل، فرم و محتوی هر کدام از این منابع، مشابه شکل، فرم و محتوای شخصیت روانی، اجتماعی و هویت فرهنگی افراد خواهد بود. این منابع بطور یکسان عمل نکرده، گاه خانواده، گاه مدرسه و گاه رسانه‌ها بیشترین تاثیر را خواهند داشت. اما براساس نتایج تحقیقات، بیشترین تاثیر در روند جامعه پذیری [1]و فرهنگ پذیری[2] انسان  و در نتیجه شخصیت روانی و فرهنگی او تا قبل از شش سالگی پایه ریزی می‌شود و افراد این زمان را بیشتر در خانواده می گذرانند. (مینوچین، 1375)

بدین سان بخش اعظم شخصیت روانی، اجتماعی و فرهنگی افراد در این دوره که در خانواده است پایه گذاری می‌گردد. در واقع شکل‌گیری دوران کودکی بستگی مستقیم  به نقش خانواده دارد. کودک با داشتن حافظه مکانیکی و سپس برخورداری از ذهن بینشی تحت تاثیر رفتارها، برخوردها، ارتباطات، اعمال  و حرکات اعضای خانواده است.

2-6-2. اهمیت خانواده در دوران نوجوانی و بالاتر

در این دوران که دوران طلایی[3] نامیده شده تاثیرات خانواده بر نوجوان، مشق زندگی او در دوره‌‌های بعدی است اگر رفتار خانواده متعادل باشد اعضای خانواده به او سرمشق می‌دهند و اگر زندگی یکنواخت و بی نقشی را برای او به نمایش گذاشتند تنها سیاه مشق زندگی را خواهد فهمید. منظومه خانواده حتی بدون در نظر گرفتن عامل موثری مثل هوش می‌تواند از افراد عادی و معمولی درون خود موفق‌ترین ادم‌ها را عرضه کند و عکس آن نیز صادق است، یعنی خانواده گسسته و آسیب‌زا می‌تواند افراد موفق  و با هوش خود را به افراد جانی  و خطرناک تبدیل کند. سلامت اعضای خانواده به تعامل صحیح  و رفتار هوشمندانه سکان داران آن مربوط است.[4] (خنیفر، 1387)

مطلب مشابه :  مزایای پیاده سازی سیستم مدیریت زنجیره تامین سبز

چارلز کولی[5] معتقد است که دو نوع گروه در جوامع وجود دارند: گروه‌های نخستین و گروه‌های ثانویه وی در سال 1909 میلادی اصطلاح گروه نخستین  را برای معرفی گروه‌هایی نظیر خانواده، همسایگی، همبازی کودکان بکار برد. به اعتقاد وی احساساتی نظیر وفاداری، صمیمیت، پیوستگی با دیگران در این گروه‌ها اموخته می‌شوند. بنابراین گروه نخستین منبع مهم احساس امنیت[6] و آرامش برای افراد می‌باشد.

در واقع گروه‌های نخستین، اولین تجمع‌ها و آموزشگاهی است که فرد انسان می‌بیند. در نتیجه خصلت‌های اولیه انسان (خوب یا بد) در همین گروه‌های نخستین ساخته و رشد پیدا می‌کند. (نیک گهر، 1369) بنابراین به زعم کولی در بین گروه‌های نخستین، خانواده هم در امر تعلیم و تربیت، هم در اجتماعی شدن فرزندان نقش بسیار مهمی‌دارد. یعنی نه‌ تنها خانواده نهادی است که کودک را در دوران قبل از بلوغ جسمانی حمایت می‌کند، بلکه نهادی است که نخستین فرصت‌های اجتماعی شدن  و تعلیم و تربیت را برای  او فراهم می‌اورد. (موریش، 1373) در واقع خانواده دریچه‌ای است برای ورود افراد به جامعه که در گذر از جامعه‌پذیر شدن، این جابجایی و ورود صورت می‌گیرد.

خانواده به‌عنوان اولین آموزشگاه بشری براساس نوع رابطه با فرزندان، نخست بیشترین تاثیر را، بر چگونگی شخصیت روانی، اجتماعی و فرهنگی فرزندان دارد. نهاد فوق در چگونگی وضعیت روانی و هوش هیجانی فرزندان نقش بسیار مهمی‌دارد. چون نقش وضعیت روانی در داشتن زندگی سالم بسیار زیاد می‌باشد.

در ثانی به‌صورت غیر مستقیم جامعه را متاثر از نوع روابط و فرهنگ خود می‌نماید. یعنی ورود فرزندان به سطح جامعه، چه جهت آموزش و چه در سنین بالاتر جهت انجام فعالیت‌های مختلف اجتماعی، بدنبال خود این تاثیرات خانواده را به جامعه انتقال می‌دهند. (ستیر، 1380) در نتیجه، خانواده‌های سالم در سلامت فرزندان و سپس سلامت جامعه، نقش مهمی ‌را دارند.

مطلب مشابه :  شناسایی و ارزیابی مولفه های مدیریت زنجیره تامین سبز با رویکرد تصمیم گیری های چند معیاره فازی (مطالعه موردی: صنعت مواد غذایی)

روزن باوم[7] با بررسی حدود چهار صد اثر علمی‌در زمینه جامعه و خانواده می­نویسد: کلیه تعاریف و برداشت­‌های متفاوت از جامعه­شناسی خانواده در مطالعه انجام شده دارای دو وجه مشترک است.

1) خانواده گروه کوچکی است که ویژگی اساسی و غیرقابل تفکیک آن، صمیمیت آن است.

2) اجتماعی کردن نسل آینده جزء بدیهی­ترین، اساسی­ترین و اصلی­ترین وظایف خانواده است. (روزن باوم، 1367)

همچنین رابطه مستقیمی ‌بین توسعه اجتماعی و سطح زندگی بالاتر از یک طرف، و مطلوبیت خانواده از طرف دیگر، وجود دارد.

[1] socialisation

[2] Acculturation

[3] Golden time

[4] از مهم‌ترین ویژگی‌های دوران نوجوانی، استقلال ‏طلبی نوجوان است. او می‏خواهد به شیو‌های، رشد و استقلال خود را به خانواده ثابت کند. بر این اساس، فاصله میان خود و خانواده را بیشتر می‏کند و به گروه هم‏سالان نزدیک می‏شود. در صورتی که خانواده در این دوران با کارکرد‌های اساسی خود آشنا نباشد و ویژگی‌‌های دوران نوجوانی را نشناسد، کارکرد تربیتی درستی نخواهد داشت. چه‏ بسا رفتار‌های نادرست اعضای خانواده و فضای نامناسب آن، نوجوان را بیشتر از این محیط دور سازد.

[5] Charlse Cooly

[6]آن‌چه کودکان در نخستین سال‌های حیات خود بیش از هر چیز نیاز دارند، احساس امنیت و ثبات است هرچه خانواده ثبات بیشتری داشته باشند، کودکان در آن امنیت بیشتری احساس خواهند کرد. (موریش، 1373)

[7] Von Heidi Rosenbaum

متن کامل در سایت زیر :

پایان نامه دکترا بررسی فلسفه خانواده با تاکید برابعادساختاری وکارکردی ودلالت‌های تربیتی آن مبتنی برآموزه‌های قرآن