ایا فرد معتاد دچار بیماری جسمی میشود؟

بیماری جسمی :

بر اثر مصرف طولانی مدت مواد مخدر، درساختار و فعالیت مغز دو تغییر عمده رخ می دهد.  این تغییرات عبارتند از:

۱- تحریک بیش از اندازه مدار پاداش مغز

دوپامین ماده ای است  شیمیایی که بطور طبیعی در مغز تولید می شود و احساس رضایت و لذت را در انسان به وجود می آورد. برای مثال، ورزش جدی و مداوم  تولید میزان دوپامین را در مغز  افزایش می دهد و انسان احساس شادی و تندرستی می کند. مواد مخدر سبب می شود تا بدن انسان به گونه ای غیر طبیعی مقادر زیادی دوپامین تولید کند و به همین علت است که احساس سرخوشی و نشئه بودن به انسان دست می دهد. اما از آنجا که برای احساس لذت یا رضایت خاطر مواد شیمیایی بیرونی

( مواد مخدر) به مغز داده می شود، مغز به تدریج و به آهستگی به طور طبیعی قدرت و قابلیت تولید دوپامین را برای احساس لذت و سرخوشی از دست می دهد.مدار پاداش مغز بر اثر مصرف مواد مخدر به دو شیوه تحت تأثیر قرار می گیرد:

اولین تأثیر:مغز پس از چندین بار احساس نشئگی و لذت ناشی از مصرف مواد مخدر، توانایی خود را برای لذت بردن از فعالیت های عادی از دست می دهد. برای مثال؛ مردم از رفتن به سینما لذت می برند اما معتاد به علت احساس لذت شدید از مصرف مواد مخدر از کسب لذت های ساده در زندگی محروم می‌شود.

دومین تأثیر: مغز همواره خود را با دریافت مواد شیمیایی بیرونی سازگار می سازد و برای اینکه فعالیت و عملکردی عادی داشته باشد به مصرف هرچه بیشتر مواد مخدر نیاز پیدا می کند.

۲- مختل شدن فعالیت پیام رسان های شیمیایی طبیعی مغز :

دومین تأثیر مواد مخدربر روی مغز مختل ساختن سیسم ارتباطات مغز است که با دو نشانه همراه است.

الف- پدیدۀ ویار:

این پدیده زمانی در فرد معتاد ایجاد می شود که مغز به گونه ای فیزیکی نیاز شدیدی را برای مصرف مواد مخدر ایجاد می کند. داشتن ویارهمانند خاطراتی است که با تأثیر مواد مخدر بر فعالیت سیستم عصبی مغز ارتباط دارد. مثلاً ممکن است با مشاهده مصرف مواد مخدر از سوی دیگران مغز ما تحریک شده و عکس العمل فیزیکی از خود نشان دهد ، عکس العملی که ما را به مصرف مواد تشویق می کند. اگر ما در این مقطع مواد مصرفی مورد نیاز بدن را به آن نرسانیم ، عکس العمل بدنمان را بصورت  خماری  تجربه خواهیم نمود. خماری روشی است که توسط آن بدن  وابستگی خود به مواد مخدر را نشان می دهد. احساس خماری شبیه مجازات کردن ما بوسیله بدنمان است تا مواد مخدر مورد نیاز را برایش  فراهم کنیم. خماری می تواند هم روانی و هم  جسمی باشد.

ب- نشانه های خماری روانی عبارتند از :

اضطراب، بی قراری، بی خوابی، سردرد، عدم تمرکز وافسردگی.

-نشانه های خماری  جسمی عبارتند از: عرق کردن شدید،   افزاش ضربان قلب ، اسهال، نفس تنگی، لرزه، دل پیچه ، تهوع ، درد عضلانی و احساس فشار در ناحیه قفسه سینه.

-خماری  کشیدن برای ما معتادان بسیار هولناک است و همین وحشت از خماری است که می تواند ما را از تلاش برای  پاک شدن باز دارد.

-توجه داشته باشید: نشانه های خماری در افراد تفاوت  داشته و می تواند خطرناک باشد و  به  سکته مغزی ، یا سکته خفیف یا شدید قلبی منجر شود. هنگام احساس خماری لازم است از مراقبت های پزشکی برخوردار شوید(عبدی، 1385).

3.مقاوم شدن بدن:

یکی دیگر از نشانه های اعتیاد افزایش مقاومت بدن  است که بواسطه آن ما باید مصرفمان بیشتر و بیشتر شود تا بتوانیم همان احساس قبلی را تجربه کنیم. این امر می تواند میزان مصرف ما را تا حدی افزایش  دهد که روزی بتواند جان یک شخص غیر معتاد را به خطر بیندازد.

در برنامه های دوازده قدمی ، این افزایش مقاومت را یک آلرژی یا حساسیت می نامند. ما نسبت به مواد مخدر یک آلرژی یا حساسیت داریم که منجر به ویار می شود. این حالت  در یک فرد غیر معتاد ایجاد نمی شود.

آلرژی  یا افزایش مقاومت ما نسبت به مواد مخدر سبب می شود تا با وجود عواقب و پی آمدهای خطرناک مواد مخدر ، اجبار به مصرف داشته باشیم. علت این که از این حالت با واژه آلرژی و حساسیت یاد می شود، این است که  واکنش ما نسبت به مواد مخدر غیر عادی است و به جای  قطع مصرف مواد مخدر ما  به مصرف آن ادامه  می دهیم.

پدیده حساسیت به یک ماده یا مواد به گونه ای کاملاً روشن در مورد اعتیاد به مشروبات الکلی نشان داده شده است. بسیاری از افراد غیر  الکلی قادرند ساعت ها  یک گیلاس ویسکی را جرعه جرعه بنوشند و سپس به همان یک گیلاس اکتفا کنند. اما افراد الکلی با نوشیدن اولین گیلاس حساسیت شان تحریک می شود و به افراط در خوردن مشروب و بیهوشی  منجر می شود.

الکلی ها هم همانند معتادان به مواد مخدر، کنترلی بر روی میزان مصرف مشروب ندارند. این مشروب الکلی و یا ماده مخدر است که افسار ما را در دست دارد و ما در برابر بیماری خود ناتوان و عاجزیم(دوستیان  و همکاران، 1392).

[1] : Dopamine