دانلود پایان نامه ارشد بررسی حقوقی جرم اعتیاد با توجه به قانون اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر سال 1389

اعتیاد از نظر حقوقی  به دو دسته تقسیم می­شود :

1ـ اعتیاد مجاز : وابستگی و تداوم در مصرف مواد طبیعی یا مصنوعی‌ای که به عنوان دارو شناخته شده و شامل بسیاری از مواد دارویی به ویژه آرام­بخش‌ها و خواب‌آورها می­شوند. این مواد با تجویز پزشک و یا اغلب خودسرانه مصرف می‌گردند.

2ـ اعتیاد غیرمجاز : وابستگی افراد به مصرف همیشگی مواد و بهره‌گیری از عواملی که بنابر قوانین کشوری یا بین‌المللی (شرعی و مدنی) غیرمجاز شناخته می­شوند را اعتیاد غیرمجاز نامند. این امر نه تنها از نظر حقوقی جرم است بلکه از دیدگاه­های مختلف پزشکی، بهداشتی، روانی، اجتماعی و… ناپسند است.

 

بند سوم : تعریف مواد مخدر و روان‌گردان از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی:

در تعریف اصطلاحی مواد مخدر، سازمان بهداشت جهانی ()[1] در سال 1982 میلادی پیشنهاد نمود که دارو یا ماده­ی مخدر در مفهوم کلی، هر ماده یا ترکیبی از چند ماده­ی شیمیایی است که از جمله مواد مورد نیاز، برای بقای سالم انسان به شمار نرفته و مصرف آنها احتمال تغییر در کارکرد بیولوژیکی و حتی ساخت بیولوژیکی بدن را مطرح می­سازد.[2]

سازمان بهداشت جهانی در سال 1990 میلادی تقسیم بندی ذیل را از مواد مخدر ارائه داده است:

الف ـ مواد مخدر : که خواب آلودگی، تسکین درد، ایجاد نقص در حرکات ارادی را به دنبال دارد مثل تریاک، هروئین، متادون و کدئین.

ب ـ مواد روان گردان : که موجب تغییر در احساس و ادراک و تفکر و اراده فرد می­شود مانند ماری جوانا، ال. اس. دی.

ج ـ الکل و مشروبات مشابه آن مانند شراب.

د ـ دخانیات مثل توتون.

 

گفتار دوم : مفهوم جرایم مواد مخدر و روان گردان

از جمله اعمال و رفتارهایی که صدمات غیر قابل جبرانی به جوامع بشری وارد می­سازد، ارتکاب جرایم مربوط به مواد مخدر و روان­گردان است. نظر به اینکه کشور ما به لحاظ وضعیت جغرافیایی، اقتصادی و اجتماعی طی سال­های اخیر، در معرض آلودگی بیشتر به مواد مخدر و روان­گردان قرار گرفته است که به شکل­های مختلفی بروز داشته است. در ذیل به مواردی اشاره خواهد شد.

 

بند اول : اعتیاد به مواد مخدر و روان­گردان

اعتیاد امروز برای اشاره به رفتارهای گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای نمونه اعتیاد به اینترنت، اعتیاد به تلویزیون، اعتیاد به خشونت و اعتیاد به مواد. سازمان بهداشت جهانی برای اینکه تعریف علمی از اعتیاد به مواد (که عمده­ترین و مهمترین کاربرد این واژه را تشکیل می­دهد) به دست دهد، توصیه می­کند اصطلاح وابستگی دارویی به کار رود. دارو به هر ماده­یی اطلاق می­شود که چون وارد بدن شود یک یا چند کارکرد آن را تغییر دهد.

بر حسب این دیدگاه، اکثر فرآورده­های گیاهی، حیوانی و صناعی دارو شناخته می­شوند. اما همه داروها اعتیادآور نیستند. وابستگی دارویی بر حسب تعریف مشخص می­شود، وابستگی جسمی، وابستگی روانی، و پدیده تحمل. انسان در اثر مصرف برخی مواد از نظر جسمی و روانی به آن وابسته می­شود به نحوی که در اثر دستیابی به آن ماده و مصرف آن احساس آرامش و لذت (نشئه) می­کند. در حالی که با نرسیدن آن ماده دچار احساس ناراحتی روانی و رنج جسمی (خماری) می­شود. مواد مخدر مهمترین گروه مواد اعتیادآور را تشکیل می­دهند. الکل و دخانیات نیز بخش دیگری از مواد اعتیادآور هستند.

در چند سال اخیر مواد محرک روانی که برخی از آنها به قرص­های شادی آور مصطلح شده­اند نیز در کشور ما رواج یافته است. با این حال بسیاری از مواد که انسان با راحتی خیال مصرف می­کند و گمان اعتیاد به آنها را نمی­برد نیز در زمره اعتیادآورها هستند. چای، قهوه و شکلات از این جمله هستند.

 

بند دوم : مفهوم و تعریف اعتیاد

اعتیاد در لغت به معنای خو گرفتن به چیزی است.[3]

تعریف اعتیاد از تعریف معتاد جدا نیست و «معتاد به انسانی اطلاق می­شود که از طرق مختلف (خوردن، تزریق، دود کشیدن و غیره) یک یا چند ماده از مواد مخدر را به طور مداوم مصرف می­کند و در صورت قطع این عمل با مشکلات تنی، روانی و رفتاری به تنهایی و یا با هم روبرو می­گردد».[4]

منظور از اعتیاد در اینجا، اعتیاد داشتن به مصرف مواد مخدر و روان­گردان، البته به معنای عام کلمه مخدر و روان­گردان که تمام انواع مواد ممنوعه را شامل می­شود، می­باشد. با شروع جنگ جهانی اول، اعتیاد به مواد مخدر کاملاً شناخته شده و نامگذاری شده بود و حتی امکانات کم کردن مصرف مرفین در اجتماع وجود داشت، چون داروهایی ساخته شد که درد را بدون خطراعتیاد از بین می­برد. مشهورترین آنها آسپرین بود که در سال 1988 وارد بازار شد و به زودی جای شربت تریاک را گرفت.برای اعتیاد تعاریف متعددی ارائه شده و در بین اصطلاحات ارائه شده حداقل می توان از اصطلاح: اعتیاد، وابستگی، سوء مصرف، استفاده نابجا و عادت نام برد و در طبقه بندی بین المللی بیماری ها، اصطلاح « مصرف زیان بخش » نیز به کار برده شده است.[5]

در سال 1950 توسط سازمان جهانی بهداشت تعریف نسبتاً جامع زیرتوسط کمیته متخصصان تشخیص مواد اعتیاد آورکه وابسته به سازمان بهداشت جهانی ارائه شد:

اعتیاد به مواد مخدر، مسمومیت حاد یا مزمنی است که مضر به حال شخص و اجتماع می باشد و به واسطه استعمال مکرر یک ماده طبیعی یا مصنوعی ایجاد می شود و مشخصات آن عبارت است از:

1ـ احساس خوشی و تعادل موقت پس از استعمال.

2ـ احتیاج شدید و غیر قابل مقاومت برای به دست آوردن و استعمال( خماری ).

3ـ تمایل به ازدیاد مقدار استعمال مواد بر اثر تحمل سلولهای بدن به مقادیر معمولی.

4-وابستگی به اثرات روانی و جسمانی ( بخصوص در مورد اعتیاد به مواد افیونی ) زیرا نرسیدن دارو به بدن، موجب بروز آثار محرومیت جسمانی و روانی توأم؛ و در مورد اندکی از مواد، وابستگی روانی می شود.

لازم به ذکر است، در منابع جدید علمی- کاربردی «ماده» به دارو ترجیح داده می‌شود و در درسنامه‌های پزشکی امروزی عموماً از اصطلاح «اختلال وابسته به مواد» نیز استفاده می‌کنند. در سال 1964 سازمان بهداشت جهانی «وابستگی داروئی» را به جای اعتیاد به کار برد. در اوایل دهه 1980، سازمان بهداشت جهانی وابستگی را به صورت «سندرمی» توصیف کرد که ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی وابستگی را در بر می گرفت. در هر حال، وابستگی به مواد مخدر یا اعتیاد با سه ویژگی مهم وابستگی جسمی، وابستگی روانی و تحمل مشخص می‌‌شود.[6]

[1] ـ Wor ld Heal th Or gani zation

[2]ـ پیران، پرویز، بررسی اعتیاد و بازپروری معتادان، نشرسازمان بهزیستی کشور، معاونت پژوهشی،  سال 1368، ص27.

[3]ـ دهخدا ، علی اکبر، منبع پیشین، ص185.

[4]ـ ساکی، محمد رضا، جرایم مواد مخدر از دیدگاه حقوق داخلی و حقوق بین الملل، چاپ اول، نشر خط سوم، سال1380، ص 283.

[5]- باصری، علی اکبر، پژوهشی علمی- کاربردی درباره مواد مخدر، نشر وفاق، سال 1384، صص 127و128.

[6]- اسعدی، سیدحسن و سیده نگاره، منبع پیشین، صص74و75.

خرید و دانلود فایل:

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد (docx ):

بررسی حقوقی جرم اعتیاد با توجه به قانون اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر سال 1389