تحقیق رایگان درمورد نگرش‌های ناکارآمد

دانلود پایان نامه

د. در نمونه اولیه‌ شرکت‌کنندگان در (56 نفر)، همبستگی بین نمرات‌ DAS و نمرات افسردگی معادل 56/0 در سطح معنی‌داری کمتر از 001/0 به دست آمد. این ضریب همبستگی می‌تواند معیاری برای‌ روایی همگرا در نظر گرفته شود. و جهت محاسبه پایایی آزمون‌ – بازآزمون، همبستگی بین طبقه‌ای ضریب معادل 76/0 را نشان‌ داد. روایی و پایایی پرسشنامه: اگرچه روایی این دو پرسشنامه استاندارد در تحقیق مختلفی از جمله، آذرباف و کج باف (1389)، لطفی کاشانی (1387)، محمدخانی و همکاران (1390) مورد تایید قرار گرفته است اما محقق برای اطمینان از روایی آن در نمونه مورد بررسی، به بررسی روایی پرسشنامه از روایی صوری استفاده نموده است؛ به این صورت که پرسشنامه به تعدادی از افراد صاحبنظر از جمله استاد راهنما و استاد مشاور داده شد و از آنان در مورد هر سؤال و توانایی آن سؤال در خصوص ارزیابی هدف مربوطه نظرخواهی شد و با نظر آنان اصلاحات جزئی در پرسشنامه صورت گرفت و در نهایت روایی پرسشنامه توسط آنان مورد تأیید قرار گرفت.

جدول 3-1- سؤالات و شاخص‌های مربوط به هر کدام از متغیرهای پژوهش
متغیر
شاخص
سؤالات
نگرش‌های ناکارآمد
(بک و همکاران، 1983)
کمال طلبی
1 تا 10
نیاز به تایید
11 تا 20
نیاز به راضی کردن دیگران
21 تا 30
آسیب پذیری
31 تا 40
باورهای مرتبط افراد به مواد
(رایت و بک، 1993)
پیامدهای مثبت
1 تا 10
پیامدهای منفی
11 تا 20

جدول 3-2- پایایی پرسشنامه به تفکیک هر متغیر در پژوهش حاضر
متغیر / زیر مقیاس
ضریب آلفای کرونباخ
کمال طلبی
89/0
نیاز به تایید
85/0
نیاز به راضی کردن دیگران
86/0
آسیب پذیری
81/0
کل پرسشنامه نگرش‌های ناکارآمد
86/0
پیامدهای مثبت
85/0
پیامدهای منفی
91/0
کل پرسشنامه باورهای مرتبط افراد به مواد
88/0
پایایی وسیله اندازهگیری است که عمدتا به دقت نتایج حاصل از آن اشاره می‌کند. به بیان دیگر، پایایی به دقت، اعتماد پذیری، ثبات یا تکرار پذیری نتایج آزمون اشاره می‌کند. روش های تعیین پایایی متنوعاند (مومنی و قیومی، 1389). اصولا محققانی که از نرم افزار SPSS استفاده میکنند، جهت تعیین پایایی، محقق پرسشنامه را در اختیار چند نفر از نمونه قرار داد و به کمک روش ضریب آلفای کرونباخ پایایی دو متغیر و ابعاد آن را بدست آورد. نتایج این آزمون در جدول زیر نشان داده شده است: به طوری که ضریب الفای کرونباخ برای پرسشنامه نگرش‌های ناکارآمد مقدار (86/0) و برای پرسشنامه باورهای مرتبط افراد به مواد مقدار آلفای کرونباخ (88/0) بدست آمد، لازم به ذکر است که هرچه این مقدار به 1 نزدیکتر باشد، پایایی سازگاری درونی بیشتری است (داناییفرد و همکاران 1387). با توجه به این که پایایی هر متغیر و همچنین پایایی کل پرسشنامه بالاتر از 7/0 میباشد (حداقل مقدار مجاز) لذا می‌توان مدعی شد که پرسشنامه این تحقیق از پایایی کافی برخوردار میباشد.
3-5- روش اجرا
با توجه به ماهیت موضوع، پژوهش حاضر از جمله طرح‌های شبه تجربی با پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل می‌باشد. که به دوگروه 20 نفری از افراد دچار سوء مصرف مواد تقسیم شدند. گروه آزمایش ضمن امضای برگه رضایتنامه کتبی، در فضایی که جهت آموزش به عنوان کلاس در نظر گرفته شده بود، دور هم جمع شده، و طی هشت جلسه مورد آموزش قرار گرفتند. در تهیه پروتکل درمانی، علاوه بر محتوای اختصاصی که در قالب مطالعه کیفی تدوین شد، نگرش‌های ناکارآمد ویژه افراد معتاد، از ادغام مدل‌های شناخت درمانی بک، و شناخت درمانی تیزدل (بر پایه تنوری زیرسیستم‌های شناختی متعامل (ICS) استفاده شد. معیارهای ورود به مطالعه: آزمودنی‌ها برای کنترل می‌بایست معیارهای زیر را می‌داشتند. 1. عدم دریافت هر گونه درمان روانشناختی قبلی. 2. رد کردن شرایط زیستی و جسمانی تأثیرگذار در اختلال (به طور مثال، اختلال غده‌ی تیروئید). 3. داشتن حداقل سواد خواندن و نوشتن. (البته مواردی نظیر نوع ماده مصرفی، تعداد دفعات بازگشت(عود مجدد) نیز مد نظر پژوهشگر قرار داشت که به عنوان معیار ورود به مطالعه در نظر گرفته شود، ولی به دلایل خارج از کنترل بودن این متغیرها و تاثیر آن بر کم شدن تعداد افراد گروه، از این موارد صرف نظر گردید، ضمن اینکه در راستای رعایت اخلاق پژوهشی، حفظ اطلاعات شخصی و اسامی و مسائل مطروحه در پرونده پزشکی و روان شناختی افراد، در سرلوحه کار و مورد تاکید پژوهشگر بود، و موارد لازم رعایت گردید. افراد منتخب که جهت همکاری و شرکت در کلاس آموزشی، آماده شده بودند، به تصادف در دو گروه جای داده شدند و شیوهی درمان بر روی آنها اجرا شد. تعداد جلسات آموزشی برای گروه آزمایش، هشت جلسۀ یک ساعت و نیم (90 دقیقه) بود که در هفته یک بار برگزار ‌شد. تکالیف خانگی در انتهای هر جلسه تعیین می‌شد (برای نمونه شناسایی و ثبت افکار ناکارآمد در زمان بروز هیجانات منفی) غمگینی، ناامیدی، تمرین جانشین سازی افکار تحریف آمیز با باورهای مثبت و واقع گرایانه و ثبت در برگه‌های ویژه تکالیف خانگی، انجام تمرین‌های تن آرامی در فاصله جلسات و دادن بازخورد طی جلسات، شناسایی سبک اسنادی خود در رویدادهای روزمره و ثبت آنها در فاصله بین جلسات و بحث پیرامون آن در جلسات درمانی، شناسایی فرصت‌های افراد معتاد برای فعالیت‌های کاری موفقیت آمیز به منظور بهبود خلق و برنامه ریزی برای مشارکت فرد در این فعالیت‌ها در طول روز و دریافت بازخورد طی جلسات بررسی تکالیف خانگی و رفع ابهامات مربوط به درمان در دستور کار هر جلسه قرار داشت. به منظور رعایت جنبه اخلاقی، افراد گروه گواه نیز در جلسات گروهی مشاوره معمولی (بدون تکنیک) شرکت نمودند که البته به دلیل محدودیت فضا و امکانات تنها 2 جلسه برای این گروه تشکیل گردید. پس از پایان مرحله ارزیابی در جلسه پیگیری، بروشورها و خلاصه آموزش مباحث و تکنیک‌ها که طی جلسات درمانی به گروه آزمایش ارائه شده بود به گروه گواه نیز داده شد. به منظور ارزیابی میزان پایداری تأثیرات درمانی در طول زمان (پیگیری)، مقیاس نگرش‌های ناکارآمد، دو ماه بعد از اتمام جلسات درمانی برای هر دو گروه آزمایش و گواه تکمیل گردید. چهارچوب جلسات درمانی به طور مختصر به این شرح، در جدول زیر نشان داده شده است.
جدول 3-3- شرح جلسات آموزش شناخت درمانی در کاهش نگرش‌های ناکارآمد و باورهای مرتبط با مصرف مواد
ردیف
هدف جلسه
محتوی آموزشی جلسه
جلسه اول
معارفه، آشنایی و توجیه گروه
1. ایجاد جو آموزشی درمانی مناسب و آگاه نمودن افراد با ساختار و قوانین جلسات درمان. 2. جلب اعتماد و همکاری هر یک از آنها به درمان و فراهم نمودن شرایطی برای بیان احساسات منفی و و نحوه مقابله آنها با شرایط رنج آور و همچنین تعیین اهداف درمانی و انعقاد قرارداد درمانی با همکاری و مشارکت اعضای گروه
جلسه دوم
آشنایی شرکت کنندگان با رفتارهای پرخطر، علل و پیامدهای آن افزایش مهارت شرکت کنندگان در شناسایی توالی راه انداز- پاسخ- پیامد آموزش عادت‌های رفتاری سالم
1. آموزش رفتارهای پرخطر 2. آموزش راهاندازهای رفتارهای پرخطر و پیامدهای آن 3. مشخص کردن انتظارات مراجع از درمان 4. مرور زنجیره توالی راه انداز- پاسخ- پیامد 5. توصیه‌هایی برای انجام فعالیت به شیوه سالم
جلسه سوم
آموزش راهبردهای شناسایی افکار
1. آموزش روش‌های ارزیابی و اصلاح افکار ناکارآمد با بهره گرفتن از تکنیک‌های موجود مثل پرسشگری سقراطی، فلش رو به پایین، 2. آموزش اصول برنامه ریزی فعالیت و تنظیم وقت و تشویق به از سرگیری فعالیت‌های راکد مانده و آموزش فنون آرمیدگی و اجرای گروهی آن
جلسه چهارم
آشنایی شرکت کنندگان با ارتباط افکار و رفتار و احساسات و آموزش توانایی بازسازی افکار ناکارآمد
1. آموزش ارتباط افکار و رفتارها 2. آموزش شناسایی افکار خودکار 3. شناسایی خطاهای شناختی 4. آموزش توانایی بازسازی افکار ناکارآمد
جلسه پنجم
آموزش مهارت‌های پاسخگویی به فکر یا احساس ناخوشایند. افزایش مهارت خودکنترلی شرکت کنندگان
افزایش فعالیت‌های بهبود بخش خلق
1. آموزش کنترل تکانه 2. آموزش مهارت‌های خودکنترلی 3. آموزش مهارت‌های بهبود دهنده خلق
4. توصیه‌هایی برای افزایش فعالیت‌های لذت بخش
جلسه ششم
افزایش عزت نفس شرکت کنندگان
کسب مهارت‌های حل مسئله و مدیریت استرس
1. آموزش مفهوم عزت نفس 2. آزمایش صحت خودارزیابی منفی توصیه‌هایی برای افزایش عزت نفس 3. توضیح مفهوم استرس 4. آموزش مهارت‌های مدیریت استرس
جلسه هفتم
جلوگیری از بازگشت
1. برنامه ریزی برای جلوگیری از بازگشت 2. آموزش مواجهه با موقعیت‌های پرخطر 3. آموزش نکاتی برای مواجهه موفق 4. بررسی پیشرفت شرکت کنندگان. 5. تداوم استفاده از مهارت‌های آموزش داده شده
جلسه هشتم
جمع بندی و اجرای پس آزمون
1. ارزیابی کاملی از نتایج جلسات قبلی و پرسش و پاسخ و بیان نقطه نظرات و دیدگاه های افراد آموزش دیده. 2. قدردانی و تشکر از افراد شرکت کننده در جلسات و اجرای پس آزمون.
3-6- شیوه تجزیه و تحلیل داده ها
تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گرفتن از نرمافزار spss20 انجام گرفته، که در دو سطح توصیفی و استنباطی داده های بدست آمده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند، در سطح توصیفی با رسم جداول توزیع فراوانی و نمودار بیان شده، همچنین در قالب جداول توصیفی، میانگین و انحراف استاندارد هرکدام از متغیرها و زیر مقیاس‌های آن محاسبه گردیده است. جهت کاوش دقیقتر، برای هردو گروه بهطور جداگانه، تحلیل واریانس به عنوان آزمون آماری تکمیلی محاسبه گردید. برای بررسی نرمال بودن توزیعها نیز از آزمون کولموگروف اسمیرنوف تک متغیری به استفاده شد. جهت تبیین فرضیات و نشان دادن تفاوت آماری نمرات دو گروه، قبل و پس از آموزش و مقایسه آن‌ها با هم از تحلیل کواریانس استفاده شد. دلیل استفاده از تحلیل کواریانس این بود که جزو روش‌های آماری است که اجازه می‌دهد اثر یک متغیر مستقل بر متغیر وابسته مورد بررسی قرار گیرد، در واقع از تحلیل کواریانس به عنوان یک کنترل آماری نام برده می‌شود. این تحلیل ترکیبی از تحلیل واریانس و تحلیل رگرسیون است و زمانی قابل استفاده است که در آن متغیر وابسته کمی بوده، چند متغیر مستقل کمی و کیفی وجود داشته باشد. چرا که این آزمون، جزو روش‌های آماری است که اجازه میدهد اثر متغییر مستقل بر متغییر وابسته مورد بررسی قرار گیرد، در حالی که اثر متغییر دیگر را حذف کرده یا از بین میبرد. بنابراین قبل از انجام تحلیل، ابتداء فرضیات این آزمون که شامل، همگنی رگرسیون، ارتباط خطی، همگنی ماتریسهای واریانس – کواریانس، یکسانی واریانسها مورد بررسی قرار میگیرد.

فصل چهارم:
تجزیه و تحلیل یافتهها

4-1- مقدمه
تجزیه و تحلیل اطلاعات بعنوان بخشی از فرآیند روش تحقیق علمی یکی از پایه های اصلی هر مطالعه و پژوهش به شمار میرود که بوسیله آن کلیه فعالیتهای تحقیقی تا رسیدن به یک نتیجه، کنترل و هدایت می‌شوند. در این بخش، پژوهشگر جهت پاسخگویی به مسأله تدوین شده و یا تصمیمگیری در مورد رد یا تأیید فرضیات تحقیق از روش های مختلف تجزیه و تحلیل استفاده میکند. ذکر این نکته ضروری است که تجزیه و تحلیل داده‌های بدست آمده به تنهایی برای یافتن پاسخ پرسشهای پژوهش کافی نیست، تعبیر و تفسیر این داده ها نیز لازم است. ابتدا داده ها تجزیه و تحلیل شده، سپس نتایج این تجزیه و تحلیل مورد تفسیر قرار میگیرد. در بخش ابتدایی این فصل جهت توصیف ویژگیهای جمعیت شناختی(دموگرافیک) پاسخگویان با بهره گرفتن از شاخصهای آمار توصیفی در قالب جدول و نمودار طبقهبندی شده، و میانگین، انحراف معیار مربوط به متغیرهای اصلی محاسبه میشود، و در بخش دوم، با بهره گرفتن از آزمونهای آمار استنباطی به تأًیید یا رد فرضیات می‌پردازیم. درسطح تحلیل استنباطی، از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شده است، در این مرحله، نمرات پس آزمون به عنوان متغیر وابسته، نمرات پیش آزمون پاسخگویان به عنوان متغیر تصادفی کمکی (کوواریته) و گروه به عنوان متغیر مستقل (فاکتور) وارد تحلیل شدهاند و برای مقایسه میزان تأثیر متغیرهای مستقل و تصادفی از تحلیل کواریانس و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است.
4-2- آمار توصیفی
در این بخش خصوصیات و ویژگیهای دموگرافیک پاسخگویان (گروه آزمایش و گروه کنترل) از قبیل: سن، تحصیلات، شغل و… در قالب جداول توزیع فراوانی و محاسبه درصد و رسم و نمودار نمایش داده شده است.
4-2-1- گروه سنی
جدول 4-1- توزیع فراوانی و درصد سن گروه‌های مورد مطالعه
گروه سنی
مقادیر
گروه آزمایش
گروه کنترل
فراوانی
درصد
فراوانی
درصد
20 تا 24 سال
3
15
4
20
25 تا 29 سال
6
30
5
25
30 تا 34 سال
9
45
10
50
35 تا 40 سال
2
10
1
5
جمع
20
100
20
100
داده های جدول 4-1 نشان داد 65 درصد افراد سالم و 5/42 درصد افراد دچار سوء مصرف مواد در گروه سنی 18 تا 21 سال بوده و 35 درصد افراد سالم و 5/ 57 درصد افراد دچار سوء مصرف مواد در گروه سنی 22 تا 25 سال قرار داشتند.
نمودار 4-1- توزیع فراوانی و درصد سن گروه‌های مورد مطالعه
4-2-2- وضعیت تاهل
جدول 4-2- توزیع فراوانی و درصد وضعیت تاهل در گروه های مورد مطالعه
وضعیت تاهل
مقیاس ها
گروه آزمایش
گروه کنترل
فراوانی
درصد
فراوانی
درصد
متاهل
8
40
7
35
مجرد
10
50
12
60
مطلقه / فوت همسر
2
10
1
5
جمع
20
100
20
100
با توجه به یافته‌های مندرج در جدول 4-2، در زمینه وضعیت تأهل افراد دو گروه، به ترتیب 40 درصد از افراد گروه آزمایش و 35 درصد از گروه کنترل متأهل بوده، 50 درصد افراد گروه آزمایش و 60 درصد از افراد گروه کنترل مجرد بوده، همچنین 10 درصد از افراد گروه آزمایش و 5 درصد از افراد گروه کنترل نیز مطلقه یا همسر خود را از دست داده بودند.
نمودار 4-2- توزیع فراوانی و درصد وضعیت تاهل گروه های مورد مطالعه
4-2-3- تحصیلات
جدول 4-3- توزیع فراوانی تحصیلات گروه های مورد مطالعه
سطح تحصیلات
مقادیر
گروه آزمایش
گروه کنترل
فراوانی
درصد
فراوانی
درصد
سیکل و پایینتر
5
25
7
35
دیپلم
12
60
10
50
فوق دیپلم
2
10
1

دیدگاهتان را بنویسید