دانلود مقاله با موضوع مشارکت اجتماعی

دانلود پایان نامه

بر فرایند تصمیم گیری درامور شهر.همچنین اگرچه دربعد کیفی شوراهای شهربرای افزایش مشارکت سیاسی مردم از ظرفیت وتوانایی زیادی برخوردار بوده ودر انتخابات نیز مشخص گردیده است.اما در بعد کمی به علت نبود آگاهی کافی مردم از توانایی وظرفیت های شورای کشور درساختار جامعه،مردم حضور تقریبا کمتری نسبت به انتخابات دیگر داشته اند که در یک فرایند سعی وخطا وافزایش آگاهی مردم،بهبود خواهد یافت.و همچنین باید یک مرکز علمی – اجرایی ایجاد شود که علاوه بر اینکه باعث افزایش اگاهی سیاسی مردم و مشارکت مردم شود،باعث شود که کانال تصمیم گیری و فرایند اجرای فعالیت های شورا مناسب تر و متحول شود.

فصل دوم:
مبانی وچارچوب نظری تحقیق
-مقدمه:
مشارکت به عنوان نوعی کنش اجتماعی هدفمند،که در مواردی در معنای عامتر ازآن تحت عنوان رفتار مشارکتی یاد می شود،در دوره ی اخیر به دلیل اهمیت که درعرصه حیات اجتماعی ومدنی پیدا کرده است،بخش قابل توجهی از اندیشه علمای علوم اجتماعی به خصوص در رشته های جامعه شناسی وروان شناسی اجتماعی را به خود معطوف داشته است.برایند این توجه طرح وجود چارچوب های نظری نسبتا متنوع برای تبیین رفتارهای جمعی در شکل عام ونیز به صورت خاص در اشکال مختلف رفتارمشارکتی اعم از سیاسی،اجتماعی،اقتصادی وفرهنگی می باشد.تردیدی نیست که هریک ازچارچوب ها در فضای مفهومی ومیدانی ویژه ای طراحی گردیده اند که محدودیت های خاص خود را ازحیث تعمیم بخشی دارند.لیکن طرح آنها می تواند خدمت وکمک مهمی برای طراحی مدل های مناسب ترباشد.در این فصل ما مباحث خودرا برپایه ی سه مفهوم مشارکت سیاسی،شوراها،توسعه ی سیاسی روستایی بنا می کنیم.چون این سه مفهوم،سه ضلع مثلث پایان نامه ما راتشکیل می دهد.
ازطرف دیگر چون ما درحوزه ی علوم اجتماعی باانسان سروکارداریم،لذا مباحث ما متناسب با نوع جامعه ونمونه ی مورد بررسی متفاوت است وقدرت تعمیم دهی تاحدی پایین می آید.بررسی رفتار سیاسی مردم از طریق شرکت آنها درانتخابات شوراهای روستایی نیز باید متناسب با جامعه ونمونه موردنظر وشرایط خاص خودش مورد بررسی قرار دهیم که ممکن است نتایج به دست آمده برای جامعه دیگر قابل تعمیم نباشد.ازآنجا که ما می خواهیم عوامل مؤثر برمشارکت سیاسی روستاییان را ازجنبه های اقتصادی،سیاسی،وفرهنگی بررسی کنیم،لذا ابتدا باید مفهوم مشارکت وانواع آن را تعریف کنیم وبعد به بررسی جنبه های دیگر بپردازیم.
-مفهوم مشارکت:
مشارکت کلمه ای عربی ازباب مفاعله که معادل فارسی آن انبازی،همبازی وهمراهی می باشد.البته به معنی شریک شدن وهمدست شدن در کاری هم به کار رفته است.فرهنگ آکسفورد مشارکت را،کنش،واقعیت شرکت داشتن وسهم داشتن معنی نموده است.به لحاظ جامعه شناختی مشارکت نوعی فرایند تعاملی چند سویه است.(غفاری،140:1386)
“اوکلی”که گرایش خاصی به ابعاد کاربردی مفهوم مشارکت دارد،معتقد است که مشارکت عبارت است از:حساس سازی مردم ودر نهایت افزایش پذیرش وتوانایی آنان برای پاسخ گویی به برنامه های توسعه ازطریق درگیر کردن آنان باتصمیم گیری،اجرا وارزشیابی برنامه ها،تلاش های سازمان یافته،مشارکت اجتماعی ریشه در ساخت وروابط گروهی در سطوح محلی وملی دارد ودر نهایت مبنی بر یک فرایند است،فرایندی که طی آن اطمینان وهمبستگی میان مردم برقرار می شود.مشارکت عنصری پویا،کمیت ناپذیر وتاحدی غیرقابل پیش بینی ودگرگون کننده شرایط است.(محسنی،99:1377،به نقل ازدقیقی،16:1386)
اوکلی برای تعریف مشارکت به بیان سه تفسیردر خصوص مشارکت می پردازد که عبارتنداز:
1)مشارکت به عنوان سهم(Contribution) داشتن:که معتقد است این تفسیر درمورد پروژه های بهداشتی،تأمین آب،جنگلداری،منابع طبیعی،امور زیر بنایی درجهان سوم که دارای اهداف ازپیش تعیین شده ای می باشند صادق است.2)مشارکت به عنوان سازمان(organization):که دراین تفسیر سازمان به عنوان ابزار وسازوکار اصلی مشارکت مطرح گردیده وبر تشکیل تعاونی ها،مؤسسات کشاورزی،کمیته های مربوط به مدیریت آب وغیره تأکید می شود.3)مشارکت به عنوان توانمند سازی(Empowerment)،در این تفسر به برخوردار شدن مشارکت کنندگان از مهارت،دانش،قابلیت های توسعه ای وتوان تصمیم گیری تأکید می گردد.(غفاری،291:1383 به نقل ازدقیقی،16:1386).
گائوتری در تعریف مشارکت عنوان مینمایدمشارکت فرایندی اجتماعی,عمومی،یکپارچه،چندگانه،چند بعدی وچند فرهنگی است که هدف آن کشاندن همه ی مردم به ایفای نقش در همه ی مراحل توسعه است.(همان:16).
ارنشتاین(Orenstein)،مشارکت را نوعی توزیع مجدد قدرت می داندکه به سبب آن،شهروندانی را که در حال حاضر در فرایند سیاسی واقتصادی کنار گذاشته شده اند راقادر می سازد تا به تدریج درآینده شرکت داده شوند(اوکلی ومارسدن،33:1370)

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

به نظریومالل(Umalele)مشارکت در مفهوم گسترده اش برانگیختن حساسیت مردم ودر نتیجه به معنی افزایش درک وتوان آنان جهت پاسخگویی به طرح های توسعه ونیزبه معنای تشویق ابتکارات محلی است.(پاتریک،119:1374)
مؤسسه ی تحقیقاتی ملل متحد برای توسعه ی اجتماعی،مشارکت را کوشش های سازمان یافته برای افزایش کنترل بر منافع ونهادهای نظم دهنده،در شرایط اجتماعی معین از سوی برخی گروه های وجنبش هایی که تاکنون از حیطه ی اعمال چنین کنترلی محروم ومستثنی بوده اند تعریف می کند.این تعریف نسبت به سایر تعاریف مطرح شده از طرف سازمان های بین المللی از اهمیت بیشتری برخوردار است.(غفاری،291:1383 به نقل از دقیقی،17:1386)به نظر سالیما عمر،مشارکت مداخله ونظارت مردم وقابلیت سیاسی-اجتماعی نظام را دردستیابی به توسعه،همراه با عدالت اجتماعی بیشتر بالاخواهدبرد.(عمر،125:1365 به نقل از غفاری،12:1386).
-انواع مشارکت:
1)مشارکت اجتماعی:
مشارکت اجتماعی دلالت بر گسترش روابط بین گروهی در قالب انجمن های داوطلبانه باشگاه ها،اتحادیه ها وگروه هایی دارد که معمولا خصلتی محلی وغیر دولتی دارند وهدفشان مشارکت مردم در فرآیند های اجتماعی مختلف در قالب سیاستهای اجتماعی است.به عبارتی یک مشارکت اجتماعی برآن دسته ازفعالیت های ارادی دلالت داردکه از طریق آنها اعضای یک جامعه در امور محله،شهر وروستا شرکت کرده وبه طور مستقیم ویاغیر مستقیم در شکل دادن حیات اجتماعی مشارکت دارند.(محسنی تبریزی،108:1376)
دامنه ی فعالیت این نهادها که به منظور مشارکت سازمان یافته مردم تشکیل میگردند،بسیار گسترده است.اتحادیه های صنفی،احزاب سیاسی،بنگاه های اقتصادی،خصوصی،شرکت های تعاونی،گروه های هنری،مطبوعات،مؤسسات خیریه وحتی اجتماعی-محلی مشتمل برساکنین یک خیابان ومحله می توانند مثال هایی از نهادهای مدنی باشند(دانشمندی،170:1377 به نقل از دقیقی،18:1386)
تعداد وگستردگی سازمان های محلی وغیر دولتی دریک جامعه،شاخص وبیانگر وجود مشارکت اجتماعی در آن جامعه است،تاجایی که جامعه ی مدنی به واسط بسط وگستردگی مشارکت های اجتماعی ونهادهای مدنی تعریف می شود.نهادهای مدنی تشکل های مردمی غیر دولتی است که درحد فاصل توده های مردم ودولت به وجود می آیدوبخشی از مردم را برای دستیابی به یک هدف مشخص،ودریکی از حوزه های اجتماعی سازماندهی می کند.مشارکت اجتماعی با مشارکت مردمی قرابت نزدیکی دارد،زیرا اولا مشارکتی است که از متن جامعه بر می آید؛ثانیا عرصه های مختلف حیات اجتماعی را در برمیگیرد،چنین مشارکتی دربرنامه های عمران اجتماعی به ویژه در سطح روستاها،جایگاه ویژه ای دارد.بنابراین مشارکت اجتماعی را می توان فرآیند سازمان یافته دانست که از سوی افراد جامعه به صورت آگاهانه،داوطلبانه،جمعی با در نظردانستن هدف های معین ومشخص به منظور سهیم شدن در منابع قدرت انجام می گیرد.(غفاری،293:1383 به نقل از دقیقی،18:1386)
طرفداران توسعه ی مشارکتی استدلال می کنند که آنها از دلایل استفاده ی سیاستمداران وبرنامه ریزان توسعه ازمفهوم مشارکت برای مقاصدخود باخبرند.از دیدآنها،گونه هایی از کنش متقابل که آنها پیشنهاد میکنند دقیقا برای جلوگیری ازچنین اهداف استیلا طلبانه وکنترل گرایانه ای طراحی شده است.آنها به ابعاد ظریف تر مفهوم مشارکت معتقد هستند و”مشارکت مردمی”را به عنوان راهی برای نجات توسعه از بحران کنونی ودادن توانایی به سازمان های خودجوش محلی برای ایجاد دوباره ی فضای زندگی ارائه می دهند.(رهنما،121:1377)
گزارشی از”مؤسسه ی تحقیقات توسعه اجتماعی سازمان ملل متحد” مشارکت مردمی راچنین تعریف می کند:”مشارکت مردمی کوشش های سازمان یافته برای افزایش کنترل برمنابع وجنبش های کسانی که تاکنون از چنین کنترل محروم بوده اند،است”.برای اورلاندوفالس بوردا،انیسوررحمان وبسیاری دیگر ازنظریه پردازان طرفدار”تحقیقات عمل مشارکتی”هدف چین مشارکتی نیل به قدرت است:
نوع ویژه ای از قدرت-قدرت مردم که متعلق به طبقات وگروه های ستمدیده واستثمار شده وسازمان های آنان ودفاع از منافع منصفانه آنهاست تا آنها بتوانند در جهت اهداف مشترک تحول اجتماعی در چارچوب یک نظام مشارکتی حرکت کنند.(همان:122)
قاعدتا نظریه پردازان”تحقیقات عمل مشارکتی”مشارکت را تنها راه جلوگیری ازگرایش فرایند توسعه به سوی ایجاد نهادهای دیوان سالارانه،سلسله مراتبی ووابستگی آفرین می دانند.آنها اعتبار این نهادها را زیر سؤال نمی برند ومعتقدند که این نهادها می توانند به ابزار قدرتمندی در دست طبقات ستمدیده تبدیل شوند؛اما آنها تأکید می کنند که برای ایفای نقش تاریخی خود،توسعه باید مشارکتی باشد.بنابراین فرایندهای واقعی گفت وشنود وکنش متقابل باید جایگزین رابطه ذهن-عین بین مداخله گران ومداخله شوندگان گردد تا طبقات ستمدیده نتوانند آزادانه سرنوشت خود را به دست گیرند.(همان:122)
پیش فرضهای رهیافت مشارکت مردمی رامی توان بدین طریق خلاصه کرد:الف)برموانع موجود برسر راه توسعه می توان وباید غلبه کرد واین کار را بادادن فرصت کامل به مردم برای مشارکت در تمام فعالیت های مربوط به توسعه خود می توان انجام داد.ب)مشارکت امری موجه است،چون نه تنها اراده اکثریت را بیان می کند،بلکه تنها راه صلح آمیز برای نیل به اهداف مهم اخلاقی،انسانی،اجتماعی،فرهنگی واقتصادی توسعه ای مؤثر وانسانی تراست.ج)”کنش متقابل گفت وشنودی»Diological interaction)) و”هوشیاری سازی”(Conscientization)،”تحقیقات عمل مشارکتی”ودیگر فعالیت های مشابه به مردم امکان سازماندهی در جهت تأمین مقاصد خود را می دهد.بالاخره از لحاظ اجتماعی،مشارکت شعار جدیدی بود که به گفتمان توسعه جان تازه ای داد.کلیه ی نهادها،گروه ها وافراد درگیر فعالیت های توسعه،به امید این که رهیافت مشارکتی نیازهای اساسی همه را تأمین وفقررا محو خواهد کرد،به دور ساخته ی جدید گردآمدند.(همان:23-122).
2)مشارکت فرهنگی:
مشارکت فرهنگی،ازحیث ملاحظات نظری وروش شناختی،از تعریف عمومی مشارکت جدانیست.مشارکت فرهنگی،یعنی شرکت داوطلبانه،ارادی وآگاهانه ی افراد،گروه ها وسازمان های تشکیل دهنده یک جامعه در ابعاد گوناگون زندگی فرهنگی آن به منظور گسترش توسعه ی پایدار،متوازن،وهمه جانبه ی زندگی فرهنگی می باشد(کوثری،22:1375 به نقل از دقیقی،19:1386)
در تعریف دیگر مشارکت فرهنگی عبارتست از:بهره مندی وبهره گیری عموم مردم از منابع فرهنگی جامعه،منظور ازمنابع فرهنگی در معنای وسیع کلمه،مجموع کالاها واشیایی که در دسترس است که انجام فعالیت های فرهنگی را ممکن یاتسهیل میکند.فعالیت های فرهنگی،فعالیت هایی هستند که اعضای یک جامعه ازطریق آن خودشان را محقق می سازند،استعدادهای خود را توسعه وشخصیت خود را گسترش می دهند.(همان،61)
3)مشارکت روانی:
مشارکت روانی(Psycoligical participation) که روان شناسان برآن تأکید دارند ازموضوعات مبحث ترویج نیز می باشد دلالت بر نوعی درگیری ذهنی وعاطفی دارد که زمینه ساز ابتکارات جمعی است.راجرز وشومپیتر معتقدند که مشارکت یک درگیری ذهنی وعاطفی اشخاص درموقعیت های گروهی است که آنان را برمی انگیزد تا برای دستیابی به هدف های گروهی همدیگر رایاری دهند ودر مسئولیت کار شریک شوند.مشارکت روانی در قالب ایجاد تغییر ودگرگونی در ذهنیت هاوشکستن عقاید قالبی نامناسب وشرکت در عمل جمعی مشترک،گرایش وآمادگی(نگرش)روانی لازم را برای کنش جمعی فراهم می نماید.(غفاری،31:1386).از لحاظ شناختی،مشارکت بر مبنای برداشتی متفاوت از واقعیت باید گفتمان توسعه ورویه ی آن را دوباره جان می داد.اندیشه های مشارکت متضمن این باور بود که توسعه ی متداول نه تنها به یک نظام معرفتی نادر مربوط وبیانگر برداشت قوم محورانه کشورهای صنعتی شمال ازواقعیت تعلق داشت،بلکه به درد اهداف معقول توسعه نیز نمی خورد.نظام معرفتی که بیانگر میراث فرهنگی مردم وقابلیت های محلی است؛باید جایگزین نظام معرفتی پیشین شود.مشارکت مردم باید تصویر ومعنای جدیدی برای توسعه بر مبنای انواع متفاوت کنش متقابل وتکاپوی مشترک این معرفت مردمی جدیدبسازد.(رهنما،123:1377)
4)مشارکت سیاسی(Political Participation)
یکی از انواع مشارکت که درتوسعه ی همه جانبه نقش اساسی دارد مشارکت سیاسی است.هدف از مشارکت سیاسی در تعریفی که از آن ذکر کرده اند،به خوبی روشن است.مشارکت سیاسی به معنای وجود رقابت ومنازعه ی مسالمت آمیز بین بخش های گوناگون جامعه ی سیاسی برای به دست آوردن قدرت واداره ی جامعه است.مشارکت سیاسی را فعالیت داوطلبانه ی اعضای جامعه در انتخاب رهبران وشرکت مستقیم وغیر مستقیم در سیاست گذاری تعریف کرده اند.به عبارت دیگر،مشارکت سیاسی مشارکت در فرایند قدرت وامر تصمیم گیری در نظام سیاسی است.(غفاری،28:1386)کارکرد سیاسی مشارکت باید منبع جدیدی برای مشروع کردن فراهم سازد،به مردم معمولی قدرت دهد،ونهایتا پلی بین نظام حاکم وجمعیت های هدف-حتی گروههایی که مخالف توسعه هستند-ایجاد کند.(رهنما،123:1377)
5)مشارکت اقتصادیIndustrial participation))
مشارکت اقتصادی بر تأثیر گذاری بر شیوه وپویش تولید به لحاظ روابط حاکم بر این پویش ووسائل مادی تولید برای رفع نیازهای مادی وافزایش تولید متمرکز است که در قالب مداخله ودرگیر شدن افراد در نظام تصمیم گیری مربوط به تخصیص منبع اقتصادی ومشارکت در سیاست توسعه اقتصادی نمود پیدا می کند.دراینجا باید به این نکته نیز توجه داشت که مشارکت اقتصادی به معنای خصوصی سازی که ازآن غیردولتی کردن وواگذاری امور به مردم استنباط می شودنمی باشد.زیرا در پویش خصوصی سازی کسانیکه به منابع قدرت سیاسی وحاکمیت دسترسی دارد وارد وسهیم می شوند؛که برایند آن قطبی شدن جامعه وتشدید شکاف طبقاتی است؛ومغایر بااصل برابری وورود رده های محروم وپایین جامعه در فرایند توسعه که مشارکت در معنای اصلی وواقعی خود مبتنی برآن است می باشد.در مشارکت واقعی شرکت دادن رده های پایین جامعه در فرایند توسعه در سطح تصمیم گیری،اجرا،نظارت وبرخورداری ازمنافع مطرح است ولی در تمرکز زدایی وخصوصی سازی عملا رده های پایین جامعه به دلیل ناتوانی مالی وسیاسی شرکت داده نمی شوند(غفاری،27:1386).
جدول(1-2)انواع مشارکت
نوع مشارکت
نمونه ها یاعرصه های آن
مشارکت اجتماعی
انجمن های داوطلبانه،باشگاه ها،اتحادیه ها،نهادهای مدنی
مشارکت فرهنگی
شرکت درکارهای فرهنگی:مثلا شرکت در فعالیت های مذهبی
مشارکت سیاسی
شرکت در قدرت،انتخاب رهبران،نمایندگان
مشارکت اقتصادی
مداخله در تصمیمات اقتصادی
مشارکت روانی
آماده سازی ذهنی مردم برای واردشدن به زمینه های مشارکت یاپذیرش یک طرح یابرنامه ی جدید
منبع(برگرفته از غفاری،27:1386)
با بررسی انواع مشارکت می توان دید که تعریف نزدیکی بین انواع آن وجود دارد ودراغلب موارد دارای هم پوشانی هستند.مثلا مشارکت اجتماعی بافرهنگی وسیاسی رابطه ی نزدیکی دارد.

-شورا:
1)مفهوم شورا:
مدیریت مشارکتی در فرهنگ ایرانی واسلامی باعنوان مشورت وشوراها مورداستفاده قرار گرفته می شود.به صورتی که درقران واحادیث نیز به صورت مکرر از کلمه ی شورا ومشورت استفاده شده است وسوره ای باعنوان”شوری”در قرآن داریم .
شورااز ریشه دارترین اصول عرفی ومقررات سنتی وازبارزترین شیوه های عقلانی در زندگی جمعی است وحتی قدیمی تری

دیدگاهتان را بنویسید