دانلود پایان نامه ارشد – فعالیت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و رابطه‌ی آن با روابط متقابل همسران

تعریف مفاهیم مربوط به متغیر وابسته | روابط متقابل همسران

1- ازدواج

ازدواج پیوند دو فرد متفاوت است که هریک چارچوب منبعی جداگانه دارند و دیدگاه‌ها، ارزش‌ها و سلیقه‌شان از آن ریشه می‌گیرد. این چارچوب با تجربه‌های زندگی نایکسان هر فرد در می‌آمیزد. ترکیب این چارچوب و تجربه‌های متمایز باعث می‌شود هر کس روشی برای زندگی، تعاریف و تصوراتی از ازدواج، کم و کیف رابطه با همسر، و انتظارات و توقعات دیگر داشته باشد که متفاوت از دیگری است (فسایی، ملکی‌پور، 1392: 2).

 

2- رابطهی زناشویی

ترنهلم و یانسن، ارتباط زناشویی را فرآیندی می‌دانند که در آن، زن و شوهر به صورت کلامی و غیرکلامی- مثل گوش دادن، حالات چهره و ژست‌های مختلف-با همدیگر به تبادل احساسات و افکار می‌پردازند (قلیلی، احمدی، فاتحی‌زاده 1385: 34).

در دهه‌های اخیر، روان‌شناسان به مطالعه‌ی روابط بلندمدت علاقه‌مند شده‌اند. این روابط که اصطلاحا روابط صمیمی نامیده می‌شود، در مقابل روابط سطحی قرار می‌گیرد و در مطالعه‌ی روابط صمیمی، روابط عاشقانه بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. دو پژوهشگر به نام‌های الن برشید و الن استر به مطالعه‌ی روابط عاشقانه پرداخته‌اند. آن‌ها دو نوع عشق تشخیص می‌دهند: عشق عاطفی بیش از هرچیز بر اعتماد بین طرفین متکی است. در رابطه‌ی عشق عاطفی، طرفین می‌دانند که می‌توانند روی هم حساب کرده، یکدیگر را هم از نظر عاطفی و هم از نظر تبادل خدمات و اطلاعات حمایت کنند. آن‌ها به یکدیگر اعتماد دارند، یکدیگر را تمجید می‌کنند و به هم احترام می‌گذارند. عشق عاطفی به تدریج که دو شخص رابطه‌ی خویش را پی‌ریزی می‌کنند، به آرامی گسترش می‌یابد (ناظری، 1392: 20).

دومین عشق، عشق هوسی نامیده می‌شود که نقش عقل در آن کمتر از عشق عاطفی است. در واقع عبارت است از یک حالت برانگیختگی شدید، متشکل از شور و شوق، اضطراب و وسواس. عشق هوسی به مدت طولانی دوام پیدا نمی‌کند.

برشیلد و والستر می‌گویند که احساس عاشقانه پس از شروع زندگی مشترک به تدریج کاهش می‌یابد و وقتی زوج‌ها به زندگی ادامه می‌دهند، اغلب عشق هوسی به عشق عاطفی تغییر شکل می‌دهد (همان).

 

3- اعتماد

آن‌گونه که در فرهنگ معین آمده، اعتماد مترادف است با تکیه کردن، واگذاشتن کار به کسی، اطمینان، وثوق، باور و اعتقاد (معین، ج 1، 1375‍: 302). تعریف اصلی اعتماد در فرهنگ انگلیسی آکسفورد، آن را به‌عنوان «اتکا یا اطمینان به نوعی کیفیت یا صفت یک شخص یا یک چیز، یا اطمینان به حقیقت یک گفته» توصیف می‌کند (گیدنز، 1387: 36). به اعتقاد زیمل اعتماد نوعی ایمان و اعتقاد افراد به جامعه است. آنتونی گیدنز ضمن موافقت با تعریف زیمل، برداشت خود از اعتماد را با این تعریف آغاز می کند که، اعتماد به‌عنوان اطمینان یا اتکا بر ماهیت یا خاصیت شخصی، چیزی یا صحت گفته‌ای، تعریف می شود. به اعتقاد او، مفهوم اطمینان و اتکا در تعریف فوق به‌وضوح با آن ایمانی که زیمل آنرا توصیف کرده در پیوند و ارتباط است.

 

4- گفتوگو

بیان احساسات مثبت باعث ایجاد مهارت‌های حل مسئله در زوج‌ها شده و مشارکت در ایجاد رابطه‌ای لذت‌بخش، صمیمانه و توام با درک همدیگر را تسهیل می‌کند (ناظری، 1392: 41). اغلب زوج‌ها طریقه‌ی گفت‌وگو و برقراری ارتباط کلامی را با یکدیگر نمی دانند و فاقد مهارت‌های لازم در این زمینه هستند. بنابراین، بارها و بدون اینکه بخواهند، زمینه‌ی رنجش و ناراحتی همسر خود را فراهم می‌کنند. اگر زن و شوهر مسائل خود را با یکدیگر مطرح نکنند، به راه حل مثبتی که هر دو با آن توافق داشته باشند، نائل نمی‌شوند و همین امر می‌تواند زمینه‌ی استرس را فراهم کند.

نتایج پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که مشکلات ارتباطی تنها علت تعارض‌های زناشویی نیست، اما می‌تواند زوج‌هایی را که از روابط زناشویی خود مشخص سازد. مطالعات انجام شده توسط رایس (1996) نشان داد که صحبت و گفت‌وگو یکی از عوامل مهم و حساس در رضایت در روابط اجتماعی است و نارسایی و ضعف در مهارت‌های ارتباطی با عدم رضامندی زناشویی مرتبط است.

تحقیق اولسون (1989) نیز نشان می‌دهد که کیفیت تعامل‌های قبل از ازدواج به خوبی می‌تواند چگونگی روابط زناشویی آینده را پیش‌بینی کند. افرادی که قبل از ازدواج در برقراری ارتباط با دیگران مشکل دارند و از مهارت‌های ارتباطی ضعیفی برخوردارند، به ویژه اشخاصی که با ناتوانی در برقراری روابط اجتماعی، کناره‌گیری و عواطف منفی وارد رابطه می‌شوند بیشتر در معرض خطر اختلاف‌های زناشویی و یا طلاق هستند.

 

5- انزواطلبی

انزواطلبی، در لغت به معنی تنهایی و در خلوت نشستن و از جمع کناره‌گرفتن است و در اصطلاح، حالتی است که باعث می‌شود فرد از برقرار کردن ارتباط با افراد و محیط خارج دوری کند. فرد منزوی در فعالیت‌های گروهی، همکاری و مشارکت لازم را ندارد، از جهت کلامی کمتر رابطه برقرار می‌کند، در بیان خواسته‌ها و نظرات خود در بین دیگران، توانایی و کفایت لازم را ندارد و سرگرمی‌های فردی را به شرکت در امور اجتماعی مقدم می‌دارد (احمدی، 1369: 25).

 

6- عدم مشارکتجویی

مشارکت، از تعلق به گروهی خاص و داشتن سهمی در هستی آن گروه خبر می‌دهد و مشارکت‌جویی، داشتن شرکتی فعالانه در گروه را می‌رساند و به فعالیت مشترک انجام‌شده نظر دارد (بیرو، 1370: 13). مشارکت‌جویی در همه‌ی زمینه‌های زندگی وجود دارد. نقطه‌ی عطف در مفهوم مشارکت‌جویی در همه‌ی عرصه‌ها، ارادی و داوطلبانه بودن آن است. بنابراین می‌توان چنین تصور کرد که افراد انسانی برای رفع نیازمندی‌ها و کسب منافع شخصی و گروهی یا در چارچوب اعتقادات خود به صورت داوطلبانه اقدام به مشارکت می کنند. بدیهی است که تعریف عدم مشارکت‌جویی، عکس این تعریف است.

 

7- فردی شدن (خودشیفتگی گیدنزی)

خودشیفتگی را نباید با اندیشه‌ی عامیانه‌ی تحسین خویشتن اشتباه گرفت. خودشیفتگی به‌عنوان آشفتگی منش، نوعی دل‌مشغولی به «خود» است که موجب می‌گردد شخص از تعیین مرزهایی بین «خود» و دنیاهای بیرونی عاجز بماند. شخص خودشیفته، رویدادهای دنیای بیرونی را به نیازها و تمایلات «خود» مرتبط می‌سازد و فقط می‌پرسد: این چه فایده‌ای برای من دارد؟ (گیدنز، 1387: 240) خودشیفتگی در بیان گیدنز، از ویژگی‌های انسان متجدد است؛ در جهان مدرن، «خود»ها دائما تقویت می‌شوند. این «خود» که ساخته‌ی جهان مدرن است، مرکز همه‌ی دنیا است. فایده‌ی همه‌چیز در مقایسه با «خود» سنجیده می‌شود، و هر چیز بیرونی زمانی که «خود» را به خطر بیندازد، مضر تلقی می‌شود.

خودشیفتگی جسم را هم‌چون ابزاری برای کام‌جویی شهوانی به‌کار می‌گیرد. تحت تاثیر خودشیفتگی، رابطه‌های صمیمانه و خصوصی و همچنین ارتباط‌های وسیع‌تر با جهان اجتماعی، رفته‌رفته کیفیتی ذاتا ویران‌گر پیدا می‌کنند. افق‌های فعالیت شخصی به علت جست‌وجوی مزمن کامیابی، سرد، بی‌روح و فاقد جاذبه می‌شود، و در عین حال، هرگونه احساس شایستگی یا وظیفه‌شناسی مدنی به تدریج محو می‌گردد. خودپسندی به جای شایستگی و وقار می‌نشیند. چیزی که عمل معینی را خوب جلوه بدهد، آن است که با خواست‌ها و تمایلات شخص تطابق یابد، و در ضمن قابل عرضه به دیگران هم باشد (گیدنز، همان)

این پژوهش با هدف بررسی رابطه ی فعالیت در شبکه های اجتماعی با روابط متقابل همسران انجام شده است. پژوهشگر ضمن انجام این پژوهش به دنبال پاسخ گویی به این سوال بوده که آیا حضور در شبکه های اجتماعی و فعالیت در آنها، روابط متقابل همسران را تحت تاثیر قرار می دهد؟ و اگر این تاثیر وجود دارد، جهت آن چگونه است و کدام بخش از روابط متقابل همسران را متاثر می کند. 

پایان نامه فعالیت در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و رابطه‌ی آن با روابط متقابل همسران