فواید درمانی هنر درمانی

تحقیقات نشان داده اند که هنگام انجام فعالیتهای مورد علاقه، عملکردهای فیزیولوژیک بدن مانند ضربان قلب، فشار خون و سرعت تنفس به طرز چشمگیری کاهش می یابند لذا فرآیند هنردرمانی می تواد در جهت رسیدن به این اهداف بکار گرفته شود. کم کردن استرس یکی دیگر از مزیتهای قابل توجه هنر درمانی می باشد. توضیح آنکه سرکوب کردن احساسات باعث ایجاد استرس شده و این استرس باعث افزایش درد و عوارض ناشی از بیماری می گردد و هنردرمانی با ایجاد امکان دسترسی بیماران به احساسات نهفته و سرکوب شده شان، می تواند در درمان عوارض حاصل از استرس و بیماریهای مزمن ناشی از آن موثر باشد. هنردرمانی همچنین در درمان بسیاری از مشکلات رفتاری نیز موثر بوده و به عنوان یک درمان کمکی در روان درمانی کاربرد دارد هنردرماین از جمله راهکارهایی است که در دوران نقاهت پس از آسیبها یا جراحیهای مهم به کار می رود. علاوه بر این در بیماریهای مزمن مانند پارکینسون، آلزایمر یا برخی از بیماریهای خطرناک منجر به مرگ نیز هنر درمانی اثرات مثبتی در پی داشته است. به طور کلی موارد زیر را می توان از نتایج درمانی هنردرمانی برشمرد:

کم کردن اضطراب و تنش در بیماران قلبی و جراحی شده و نتیجتاً کم شدن میزان استفاده از داروهای مسکن در این افراد، کم کردن درد و ناراحتی در بسیاری از بیماریها و بنابراین کم شدن و یا جلوگیر یاز استفاده از داروها و عوارض ناشی از آنها، بهبود نوزادان بیمار و کم کردن زمان اقامت آنها در بخشهای مراقبتهای ویژه نوزادان، افزایش سرعت و میزان تاثیر درمانهای دارویی، مداخله در جهت بهبود وضعیت روحی بیماران و جلوگیری از استقرار طولانی مدت آنان در بیمارستان، آموزش به بیمار درباره بیماری و بخشهای بیمارستان و تشویق او به برقراری روابط موثر با کادر درمان و نهایتا کم کردن استرس پزشکان، پرستاران و درمانگران که باعث ارائه خدمات درمانی بهتر توسط آنان می گردد. از دیگر مزیتهای هنر درمانی می توان به ایجاد مکانی راحتی، آرامش بخش و تشویق کننده در کنار امکانات پزشکی برای بیماران و خانواده آنها، افزایش اعتماد به نفس و خود باوری و احساس عزت نفس در بیمار، کم کردن احساس ترس، اضطراب و انزوای اجتماعی، بوجود آوردن شبکه های اجتماعی و دوستیهای جدید و افزایش سرمایه گذاریهای اجتماعی در ساخت و اداره بیمارستانها اشاره کرد.

4-8-4. هنر درمانی و بستری شدن کودک

با بستری شدن کودکان، بهبود و سلامت جسمی آنان اولین اولویت کادر درمان می باشد با اینحال به علت محدود بودن توانایی کودکان در تطابق با بیماری و شرایط بستری شدن، این مساله از لحاظ روانی نیز برای کودکان چالش برانگیز می باشد. Rode در سال 1995 می نویسد: «ایزوله شدن در محیطی ناآشنا، احساس از دست دادن کنترل و ترس از آسیبهای بدنی، سلامت روانی کودکان بستری را مختل کرده و مشکلات روحی برای آنان ایجاد می کند.» علاوه بر رویدادی که باعث بستری شدن کودکان شده است، (بیماری تصادف، تجاوز، آتش سوزی و…) نفس بستری شدن نیز به علت ایجاد محدودیت برای کودک و جدایی او از خانواده باعث ایجاد تاثیرات منفی بر کودک می شود. لذا با توجه به نتایج حاصل از بستری شدن بر کودکان که از استرسهای شدید کوتاه مدت تا ناتوانی های طولانی تر ذهنی و روحی متغیر می باشد، می توان نتیجه گرفت که نیازهای روحی کودکان بستری می بایست مورد توجه قرا رگرفته و تمامی واحدهای درمانی که بیش از 10 تخت بستری کوداکان دارند، می باید تمهیدات لازم در این زمینه را مورد توجه قرار دهند.

یکی از تمهیدات موثر در این زمینه بکارگیری هنر در مجموعه های درمانی می باشد. خصوصیت غیر کلامی و تعدیل بخش هنر آن را وسیله مناسبی برای کشف، برقراری ارتباط و حل تجربیات تلخ و ترسناک دوران بستری ساخته و به کودکان در تطابق روانی با شرایط بستری شدن کمک می کند. برای مثال  ترس از عواملی مانند نقص عضو، زشتی ها، رها شدن، جدا شدن از جمع دوستان، ناامیدی، از دست دادن کنترل، درد، تزریق و مرگ از جمله نتایج بستری شدن بر کودکان می باشد که هنر از طریق کمک به کودکان در برقراری ارتباط غیر کلامی در مورد ترسهایشان، تاثیر چشمگیری در کاستن این ترسها دارد. در تحقیقات صورت گرفته نیز با بررسی میزان رفتارهای استرسی کودکان بستری مشخص شده است که بیان هنری کودکان بیمار به نحو چشمگیری در تقویت نیروهای روحی و بهبود آنان موثر است. استفاده از هنر توسط کودک در بازبینی بیماریش، باعث کشف و دوباره سازی احساسات او درباره بیماری شده و موجب می شود تا درمانگر بتواند از طریق کلیدهای تصویری بدست آمده کودک را با بیماریش آشنا کرده و به او در جهت رهایی از بیماری کمک کند. هنر درمانی با ایجاد زمینه برای شناخت و برآورد نیازهای روحی کودک بستری، نقشی اساسی در فرآیند درمان ایفا می کند.

شناخت پاسخهای روانی متداول در بخشهای تشخیصی، می تواند زمینه ای برای شناخت نیازهای روحی کودکان در بیمارستانها بشاد. دیدگاههای ذهنی مطرح شده می تواند در فهم آنچه برای کودکان ایجاد ترس و نگرانی می کند مفید بوده و ما را در جهت ایجاد محیطی امن و مطمئن برای آنها یاری نماید. تمرینات هنر درمانی می توانند بیماران را به بیان احساساتشان در رابطه با بیماری، فرآیندهای درمانی، عملکرد بدنی، جدایی و محیط بیمارستان تشویق کنند. ضمن اینکه آرامش حاصل از انجام کار هنری می تواند احساس تصور مثبت در بیمار ایجاد کند که خود باعث آرامش در برخورد با استرس دهنده های بیمارستانی می شود و آرامش نیز به نوبه خود باعث کاهش استرس و افزایش کارآیی انسان می شود. Rosal در سال 1996 این طور نتیجه گیری کرده است که فعالیتهای خلاقانه که حس اکتشاف بیمار را تحریک کرده، یزان آشنایی و تطابق او با محیط بیمارستان را بالا می برند، باعث حساسیت زدایی از بیماران در رابطه با محیط بیمارستان می شوند. درونی کردن احساس کنترل و پاسخهای مناسب به استرسورهای بیمارستانها نیازمند داشتن اطلاعات درست می باشد. فرآیندهای هنردرمانی باعث می شوند تا درمانگر متوجه درک درست یا نادرست بیماران را از روند درمان، بیماری، مداخلات دارویی و تاثیرات بستری شن گردد. بیمارستان می بایست امکان و فرصت تصمیم گیری، انتخاب، حل مسئله و بیان و تسلط بر احساسات را برای بیماران ایجد کرده، ادراکات بیمار از فرآیند های درمانی را شنیده و محیطی بدون ترس برای آنها ایجاد کند. چرا که کاهش میزان اضطراب بیماران یکی از مهمترین نشانه های برآورده شدن نیازهای روانی آنان می باشد.

Malchiodi در سال 1999 می نویسد: «هنر درمانی یکی ز معدود روشهای درمانی است که در آن فرد مستقیماً از طریق فعالیت هنری وارد فرآیند درمان می گردد.» او ادامه می دهد که در روشهای درمان عادی بیمار حالت منفعل دارد در حالیکه در هنردرمانی بیمار فاعل بوده و در درمان خود نقشی اساسی ایفا می کند Councill در سال 1999 در توصیف ارتباط هنردرمانی و مشارکت کودکان در درمان بیان داشته است که اگرچه فعالیتهای هنری نمی توانند جای داروهای جدید موثر در برابر سرطان را بگیرند اما می توانند این احساس را در کودکان ایجاد کنند که در فرآیند درمانشان نقش داشته و فعالانه به سمت درمان پیش می روند.

نقش دیگری که هنر در فرآیند درمان کودکان دارد، آگاه سازی و دادن اطلاعات به آنان می باشد. Bennet در سال 1993 بیان می کند که آگاهی از اطلاعات مربوط به مراحل درمان، در توسعه و پیاده سازی مهارتهای انطباقی کودکان بیمار بسیار موثر است. دادن اطلاعات دقیق و مرتبط به کودک در از بین بردن استرس و افزایش حس کنترل او بسیار موثر می باشد و به عکس میزان استرس، ترس  تنش کودک با دادن اطلاعات ناقص تشدید می شود Rosal در سال 1992 مجموعه ای از روشهای هنردرمانی برای کودکان بستری پیشنهاد داده است که شامل روشهای انطباقی، شناختی و تکاملی می گردند. روشهای تکاملی زمینه رشد ذهنی و عاطفی کودک بیمار را با اجرای هنر درمانی فراهم می کنند. هدف روشهای شناخیت افزایش حس کنترل بر خود در کودکان بوده و نیز استراتژیهای تطابق با شرایط را به آنها آموزش می دهد و روشهای تطابقی نیز بیشتر در مورد کودکان دارای مشکلات فیزیکی و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد که می بایست با حضور و نظارت درمانگران حرفه ای همراه باشد.

بر اساس گزارشات Mc Leod در سال 1995 تنها 24 بیمارستان در آمریکا برنام ههای هنر درمانی را اجرا می کرده اند که این میزان با گذشت زمان پیوسته افزایش داشته است. فعالیتهای هنری به گونه های مختلف اقدامات زیباسازی، کمکهای داوطلبانه هنرمندان، اجرای نقاشی و موسیقی صورت می گیرد و گروه معدودی از بیمارستانها به اجرای هنر درمانی توسط درمانگران حرفه ای می پردازند. انجمن های بسیاری در این زمینه فعالیت دارند که از مهمترین آنها می توان به جمعیت استفاده از هنرها در مجموعه های درمانی (SAH) و انجمن بین المللی هنردرمانی (IAMA) اشاره کرد. مجله بین المللی هنردرمانی نیز مثالاتی را از پزشکان، درمانگران، هنرمندان و هنر درمانگران منتشر می کند که هدف از آنها اطلاع رسانی به متولیان امر درمان کودکان در مورد توانایی هنردرمانی در تقویت احساس روانی بهبود و کم کردن استرس و اضطراب کودکان بستری می باشد. در کنار اهداف فوق گزارشات و تحقیقات صورت گرفته حاکی از صرفه اقتصادی استفاده از روشهای هنر درمانی در مقایسه با نتایج آنها می باشد. این مورد خصوصاً با شرایط حاضر مبنی بر مشارکت در برنامه های درمان مدیریت شده و انجمن های حمایت از سلامت (HMO) بیشتر مورد توجه است.

دانلود پایان نامه  مرکز درمانی و حمایت از کودکان سرطانی بارویکرد معماری سبز