پایان نامه ارشد رایگان درمورد درآمد سرانه، صادرات گاز، نفت و گاز

مي توان نتيجه گرفت اين نظام نوين انرژي که در حال شکل گيري است ،ريسک ها، فرصت ها، برندگان و بازندگان خاص خود را خواهد داشت و ملت هايي که بتوانند اين گذار را پيش بيني و خود را براي آن آماده کنند، اين قابليت را دارند که مجموعه اي از منافع اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي را براي خويش به ارمغان آورند.(Falvin and Denn,1999,167 )
قطر به عنوان يکي از تأمين کنندگان انرژي جهان بايد همانند ساير ملل، خود را براي چنين آينده اي مهيا سازد. عصر نفت به پايان خود نزديک مي شود و ايران را با جايگزين خويش يعني گاز طبيعي رها خواهد کرد. اما ايران به عنوان دارنده دومين ذخيره گاز جهان تا چه ميزان اقتصاد خويش را يا دست کم آينده اقتصاد خويش را از نفت به گاز سوق داده است؟کشورهايي چون روسيه و قطر به عنوان ساير دارندگان ذخاير عمده گاز طبيعي جهان پايه اقتصاد خويش را به سمت گاز طبيعي تغيير جهت داد هاند و با صادرات آن توانستند نقش عمده اي در بازار جهان براي خويش ايجاد کنند و به کمک آن بحران هاي مختلفي را پشت سر بگذارند. روسيه از گاز به عنوان ابزار بازسازي اقتصاد رو به افول خود پس از ش وروي استفاده کرد و توانست به کمک گاز، اقتصاد روسيه را نجات دهد و با بسط و توسعه صنعت گاز، خوني تازه در رگ هاي اقتصاد فرسود ة روسيه جاري کند .همچنين با بهره گيري از صادرات گاز اقتدار روسيه را به عنوان کشور تأثيرگذار عمده در اروپا بازسازي کند. اين پيوند موجب استحکام و تقويت امنيت ملي روسيه شد و اکنون کشورهاي اروپايي و روسيه به يک نظام امنيتي مهم و پيوسته تبديل شده اند. ( ترکان ،1393)
قطر نيز با بهره گيري از اين موقعيت سعي دارد خود را به عنوان قطب عمده اقتصادي در خليج فارس مطرح کند و با بهره گيري از درآمدهاي حاصل از آن، خود را به يکي از وزنه هاي بازار انرژي گاز طبيعي تبديل کند. قطر با گسترش و توسعه صنعت گاز توانست جايگاه پنجم در بازار گاز را براي خود تعيين کند و از منافع آن بهره مند شود. اما ايران به رغم برخورداري از اين مزيت اقتصادي در بازار انرژي، به جاي بهره مندي از آن به عنوان يک منبع کسب درآمد که به راحتي مي تواند جايگزين صنعت نفت شود، صرفاً به مصرف بي رويه آن مي پردازد . طبق آمار BPدر سال 2009 ، روند مصرف گاز طبيعي ايران از توليد آن پيشي گرفته است. همچنين طبق آمار BPدر سال 2011 ، توليد و مصرف گاز طبيعي ايران به هم نزديک شده و در حدود 124 ميليون تن شده است.
نخستين گام در مقايسه وضعيت موجود و چشم انداز آينده اين صنعت بين سه کشور عمده دارنده اين ذخاير، مقايسه روند ذخاير گاز طبيعي اين سه کشور طي ذخاير گاز 16 سال منتهي به سال 2011 است. بنابر آمار British Petroleum Statistics ذخاير گاز روسيه، ايران و قطر در سال 2011 به ترتيب 33/ 44 تريليون مترمکعب ، 1 / 33 تريليون مترمکعبو 6/25 تريليون مترمکعب رسيده است . در نمودار شماره 1 / مشاهده مي کنيم که قطر در جهشي، از سال 2001 در ميدان ذخا ير خود بازنگري کرده و به حد ايران و نزديک به روسيه رسيده است.
همچنين بزرگ ترين توليدکنندگان گاز طبيعي جهان در سال 2011 بنا به آمار BPبه 4 و ايران با / 18 ، کانادا با 9 / ترتيب امريکا با 20 درصد از توليد جهاني، روسيه با 5 4/6 درصد در رتبه هاي اول تا چهارم قرار دارند. مشاهده مي شود که ايران در رتبه bcm 116/ چهارم توليد گاز جهان قرار گرفته است. قطر ميزان توليد خود را از 7 4/5 درصد از کل ) bcm 146/ 3/6 درصد از کل توليد جهان) در سال 2010 به 8 ) 25/8 ، جهان) در سال 2011 رسانده که نسبت تغييرات توليد قطر از 2010 تا 2011 درصد بوده است.
تا پيش از آغاز جنگ تحميلي، کويت مرکز تجاري کشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس تلقي مي شد اما به دليل همجواري با عراق و بعدها به دليل جنگ ايران و عراق به تدريج با افول مواجه شد و جاي خود را به دوبي داد. طي جنگ تحميلي به دليل تحريم اقتصادي ايران و صادرات مجدد فزاينده امارات به ايران و همچنين سرازير شدن سرمايه گذاري هاي خارجي ، اين کشور با رشد اقتصادي قابل ملاحظه اي مواجه و به مرکز تجارت منطقه خليج فارس تبديل شد. در حال حاضر منطقه خليج فارس به دليل سرمايه گذاري هاي گسترده قطر در بخش گاز و حضور شرکت هاي تراز اول جهان در صنعت گاز قطر، ورود به دوره گاز طبيعي و برخورداري از سومين ذخاير گاز جهان از يکسو و تقويت قواي امريکا در منطقه و استقرار نيروهاي امريکايي در عراق و انتقال بخشي از نيروهاي فرماندهي امريکا در عربستان به دوحه و تأثيرپذيري بسيار کم اقتصاد قطر از بحران اقتصادي بين المللي از سوي ديگر، همچنين دارا بودن رتبه دوم جهان به لحاظ درآمد سرانه، در آستانه آغاز عصري جديد با پيش قراولي قطر است . راه اندازي يکي از مهم تر ين شبکه هاي خبري بي ن المللي (الجزيره )، برگزاري اجلاس هاي معتبر بين المللي نظير اجلاس سازمان جهاني تجارت در دوحه، جذب سرمايه گذاري هاي گسترده خارجي به ويژه در صنعت گاز و ساير بخش هاي اقتصادي به ويژه خدمات نظير انعقاد قر ارداد 5/ 2 ميلارد دلاري براي ساخت فرودگاه بين المللي دوحه و دستيابي به عنوان رياست اجلاس کشورهاي صادرکننده گاز، گواه اين مدعا براي ايفاي نقش بين المللي به ويژه در مسائل خاورميانه توسط قطر است با توجه به مطالب گفته شده، بررسي آينده صنعت گاز در قطر از اهميت ويژه اي برخوردار است. روند توليد و مصرف گاز طبيعي قطر از سال 1990 تا 2011 و همچنين پيش بيني اين روند تا سال 2013 در دو نمودار زير قابل ملاحظه است. در عين حال روند صادرات گاز طبيعي قطر از سال 2000 تا 2011 و همچنين پيش بيني آن تا سال 2013 در نمودارهاي زير قابل مشاهده است::
آنچه در مورد انرژي در قطر گفته شد حاوي فرصتها،تهديدات،نقاط ضعف و قوت براي اين کشور جزيره اي است.عطف به توضيحات و امارهاي فوق مي توان گفت فرصتها و تهديدات انرژِ در قطر را مي توان در جدول زير خلاصه کرد تحليل SWOT اقتصاد و صنعت گاز قطر
رديف
نقاط قوت
نقاط ضعف
فرصتها
تهديدات
1
جمعيت اندك و درآمد سرانه بالا
(رتبه نخست درآمد سرانه منطقه و
رتبه دوم جهان)
نارضايتي مردم از روابط نزديک قطر با
امريکا و اسرائيل
امکان مالکيت 100 درصدي خارجي در
بخش هاي کشاورزي، صنعت، گردشگري،
آموزش و بهداشت و منابع طبيعي
وجود پايگاه
هوايي امريکا در قطر که موجبات
نارضايتي مسلمانان منطقه را فراهم
آورده
2
تقويت وجهه عمومي دولت به
سبب افزايش درآمد سرانه بالا و
سطح رفاه
وجود برخي تنش ها و مناقشات با
عربستان
اهتمام دولت در متنوع سازي اقتصادي و
سرمايه گذاري قابل توجه در پروژه هاي صادرات LNG
مصرف فزاينده و روبه رشد انرژي در
بخش هاي داخلي
3
برخورداري از رتبه هاي اعتباري مناسب
و امکان بهره مندي از وام هاي
بين المللي با نرخ هاي پايين بهره
بهره وري پايين و هزينه هاي نسبتا بالاي
بخش دولتي در اجراي پروژه هاي نفت و
گاز
توسعه همکاري هاي در بخش هاي
بالادستي و پايين دستي گاز طبيعي به ويژه
در صنعت LNG
نگراني شرکت هاي خارجي فعال در
قطر از تغيير سياست هاي ملي انرژي
4
بهبود حقوق شهروندي طي
سال هاي اخير و برخورد جدي با
مفاسد اقتصادي
نيازهاي فزاينده به سرمايه گذاري
توسعه مشارکت سياسي و حقوق شهروندي رقابت در عرضه LNG در منطقه
5
سياست هاي مالي و پولي باثبات
دولت
وابستگي رشد اقتصادي و درآمد دولت
به صادرات نفت و گاز و نوسان آن با
نوسان قيمت هاي جهاني
سرمايه گذاري هاي عمده در آموزش در
جهت کاهش بيکاري و بهبود توانايي هاي
مهارتي
محدود کردن دريافت مجوز واردات
تنها به شهروندان قطري
6
رتبه بيست وهشتم در شاخص
شفافيت بين المللي فساد (در مقايسه
با رتبه نامناسب کشورهاي منطقه
وابستگي به نيروي کار خارجي و بالا
بودن جريان خروجي مالي
ظرفيت هاي استفاده نشده صادرات گاز
نامناسب و ناکارامد بودن قانون
حمايت از مالکيت معنوي (کپي رايت)
7
سومين دارنده ذخاير گاز طبيعي
جهان بعد از روسيه و ايران
حفظ سقف مالکيت خارجي در حد 49
درصد در بيشتر پروژه هاي نفت و گاز
وجود مناطق اکتشاف نشده و پتانسيل
بالاي توليد مواد هيدروکربوري در
بلندمدت 8
توسعه سريع صنعت GTL ،LNG و
صنعت پتروشيمي
کند کردن پروژه هاي جديد صادرات LNG
به دليل نگراني از آسيب رسيدن به
ذخاير ميدان گنبد شمالي
عضويت در اتحاديه گمرکي GCC و
تسهيل تجارت با کشورهاي حوزه خليج
فارس 9
مشارکت بالاي IOCs مطرح
بين المللي بالا بودن نرخ رشد اقتصادي قطر در
سال هاي آتي بر اساس پيش بيني هاي
معتبر بين المللي 10
رشد اقتصادي بادوام در دهه اخير توسعه بخش هاي غير هيدروکربوري
به ويژه مؤسسه هاي مالي 11
بزرگ ترين صادرکننده LNG جهان
فصل پنجم: سياست خارجي فعال قطر برمبناي نقش انرژي و تئوري نوواقع گرايي ]]>

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *