پایان نامه با کلید واژگان استان ایلام، استان کرمان، استان خوزستان

ه مقدار نشاسته دانه ذرت در هیبرید های دیررس بیش از ارقام زودرس است. از سوی دیگر با کاهش دمای محیط از درصد پروتئین دانه ذرت کاسته می شود (کاظمی ابربط، 1374).
1-4- سطح زیر کشت و تولید ذرت
1-4-1- وضعیت تولید ذرت در جهان
با توجه به قدرت سازگاری بالای ذرت با محیط و با توجه به ارقام هیبرید گوناگونی که در حال حاضر وجود دارند سطح زیر کشت و همچنین مصرف ذرت طی سال‌های اخیر در اغلب کشورهای جهان به سرعت افزایش یافته و بر اساس آمار منتشر شده از سازمان خواربار جهانی در سال 2007 میزان تولید ذرت در جهان 777 میلیون تن بوده است (زمانی، 1372، منیعی، 1370 و فائو، 2007).
ایالات متحده آمریکا در بین کشورهای تولید کننده این محصول جایگاه ویژه‌ای داشته است و کشورهای چین، برزیل و مکزیک به‌ترتیب مقـام‌های دوم و سوم و چهارم را در تولید ذرت به خود اختصاص داده‌اند. به‌طور کلی ذرت در جهان از نظر سطح زیر کشت رتبه سوم و از نظر تولید رتبه اول را در بین غلات دارا بود. سطح زیر کشت ذرت در جهان در سال 2007 معادل 6/93 میلیون هکتار و عملکرد آن 4900 کیلوگرم و میزان تولید معادل 777 میلیون تن اعلام شده است (فائو، 2007).
جدول 1-2- سطح، تولید و عملکرد ذرت در شش کشور برتر تولید کننده ذرت در سال 2009
کشور
سطح زیر کشت
(هکتار)
تولید
(میلیون تن)
عملکرد
(میلیون تن در هکتار)
آمریکا
32209277
333010910
34/10
چین
30478998
163118097
35/5
برزیل
13791219
51232447
71/3
هند
8400000
17300000
06/2
مکزیک
7200000
20202600
81/2
آرژانتین
2337175
13121380
61/5
جهان
159531007
817110509
12/5
1-4-2- سطح، ميزان توليد و عملكرد ذرت دانهاي كشور
1-4-2-1- سطح
سطح ذرت دانهاي كشور در سال زراعي 90- 1389 حدود 265 هزار هكتار برآورد شده كه99.9درصد آن اراضي آبي و بقيه به صورت ديم بوده است.
بيشترين سطح برداشت ذرت دانهاي در كشور با 38.2 درصد متعلق به استان خوزستان مي‌باشد. استانهاي فارس،كرمانشاه، جنوب استان کرمان، کرمان و اردبیل به‌ترتيب با 13.8 ، 9.6 ،7.4 ، 5.7 و 5 درصد سهم، مقامهاي دوم تا ششم را به‌خود اختصاص دادهاند. شش استان مزبور جمعاً 79.6 درصد از برداشت اراضي ذرت دانه‌اي در كشور را دارا هستند.
1-4-2-2- ميزان توليد
توليد ذرت دانهاي در كشور حدود 1.9 ميليون تن برآورد شده كه 99.98 درصد آن از اراضي آبي به‌دست آمده است.
بيشترين توليد ذرت دانهاي كشور همانند سطح با 37.6 درصد از توليد كشور به استان خوزستان تعلق داردواستانهاي فارس، كرمانشاه، جنوب استان کرمان، كرمان وقزوین به ترتيب با 16 ،12.2 ، 6.8 ، 4.5 و 3.5. درصد سهم در توليد ذرت دانهاي كشور رتبههاي دوم تا ششم را به خود اختـصاصدادهاند و شش استان مزبور جمعاً 80.6 درصد توليد ذرت دانهاي كشور را دارا هستند.
1-4-2-3- عملكرد در هكتار
راندمان توليد در هكتار ذرت دانهاي كشور در اراضي آبي 7199.2 كيلوگرم و در اراضي ديم 2379.4 كيلوگرم در هكتاربوده است.
بيشترين و كمترين عملكرد ذرت دانهاي آبي كشور به استانهاي کهگیلویه وبویراحمد و مازندران به ترتيب با 11725.7 كيلوگرم و 1500 كيلوگرم در هكتار تعلقداشته است.
بيشترين و كمترين عملكرد ذرت دانهاي ديم كشور متعلق به استانهاي مازندران و گیلان به ترتيب با 2556.3 كيلوگرم و 2172.6 كيلوگرم در هكتار ميباشد (آمارنامه كشاورزي.90- 1389).
جدول 1-3- برآورد سطح، تولید و عملکرد در هکتار ذرت دانهای به تفکیک استان در سال زراعی 90- 1389
(( واحد : هکتار-تن-کیلوگرم ))
نام استان
سطح‏
توليد
عملكرد
آبى‏
ديم‏
جمع‏
آبى‏
ديم‏
جمع‏
آبى‏
ديم‏
آذربا‏يجا‏ن‏شرقى‏
355
355
2496
2496
7027.63
آذربا‏يجا‏ن‏غربى‏
5823
5823
44271
44271
7602.66
ا‏ردبيل‏
13198
13198
52607
52607
3985.87
ا‏صفها‏ن‏
752
752
6924
6924
9213.02
ا‏يلام‏
10360
10360
44548
44548
4300.2
بوشهر
425
425
2975
2975
7000
تهرا‏ن‏
18
18
90
90
5000
خرا‏سا‏ن‏جنوبى‏
9
9
26
26
3000
خرا‏سا‏ن‏رضوى‏
459
459
2556
2556
5568.14
خرا‏سا‏ن‏شما‏لى‏
140
140
899
899
6417.86
خوزستا‏ن‏
101293
101293
717138
717138
7079.82
سمنا‏ن‏
94
94
686
686
7279.19
سيستا‏ن‏ وبلوچستا‏ن‏
4166
4166
20661
20661
4959.99
فا‏رس‏
36434
36434
305317
305317
8379.98
قزوين‏
6308
6308
66706
66706
10574.93
كردستا‏ن‏
1296
1296
11156
11156
8606.61
كرما‏ن‏
15048
15048
86407
86407
5741.92
كرما‏نشا‏ه‏
25461
25461
232043
232043
9113.51
كهگيلويه‏وبويرا‏حمد
406
406
4764
4764
11725.65
گلستا‏ن‏
206
206
1058
1058
5135.92
گيلان‏
16
68
84
34
149
183
2189.28
2172.55
لرستا‏ن‏
4529
4529
34760
34760
7674.54
ما‏زندرا‏ن‏
300
80
380
450
205
655
1500
2556.25
مركزى‏
80
80
454
454
5655.72
هرمزگا‏ن‏
6040
6040
38005
38005
6292.14
همدا‏ن‏
8284
8284
65201
65201
7870.98
يزد
3800
3800
34652
34652
9119.74
جنوب‏ا‏ستا‏ن‏كرما‏ن‏
19564
19564
129925
129925
6641.14
كل كشور
264864
148
265012
1906806
353
1907159
7199.2
2379.4
نمودار 1-1- توزيع‌ ‌سطح ذرت دانهاي استان‌ها نسبت به كل كشور در سال زراعي 90-1389
نمودار 1-2- توزيع‌ ‌ميزان توليد ذرت دانهاي استان‌ها نسبت به كل كشور در سال زراعي 90-1389
1-4-3- وضعیت تولید ذرت در استان ایلام
استان ایلام به دلیل موقعیت اقلیمی خاص (وجود انرژی خورشیدی فراوان، اراضی یکپارچه و سطح، آب کافی) استعداد فوق العاده‌ای در تولید محصول ذرت دارد. برخورداری از شرایط مطلق دمایی و امکان کشت در تناوب با محصول استراتژیک گندم و همچنین امکان دوبار کاشت و برداشت ذرت به‌صورت بهاره و تابستانه از ویژگی‌های توسعه کشت ذرت در استان ایلام است. به گزارش وزارت جهاد کشاورزی میزان سطح زیر کشت ذرت دانه‌ای در ایلام 10360 هکتار با متوسط تولید 44548 تن در سال 90-1389 بوده است. متوسط عملکرد ذرت دانه‌ای در استان ایلام 2/4300 تن در هکتار در این سال بود. استان ایلام به لحاظ تولید ذرت دانه‌ای با تولید 4/3 درصد کل تولید کشور در رتبه هفتم تولید ذرت دانه‌ای در کشور قرار دارد (آمار نامه کشاورزی، 1390).
1-5- خصوصيات گياه شناسي
ذرت گياهي است دگر گشن، يك‌ساله، تك لپه‌اي،چهار کربنه و يك پايه متعلق به خانواده‌‌ی گرامينه (پانيكوئيده)، طايفه‌ی ميده، جنس زئا و گونه‌ی ميس مي‌باشد(بر خلاف گياهان خود گشن مانند گندم و برنج، كه بذر و دانه ی آنها تقريباً يكي است، تفاوت زيادي بين بذر و دانه‌ي ذرت وجود دارد). مهم‌ترين گونه‌هاي زراعي ذرت از نظر اقتصادي با خصوصيات ژنتيكي: زئا میس (20=n2)، زئا مكزيكن (20=n2) و زئا پرنيس(40=n2) كروموزوم مي‌باشند.
دو جنس TrripsacumوEuchlaenaدر خانواده‌ی گرامينه به جنس زئا خيلي نزديكند. فرضيه‌هاي متعددي درباره‌ی پيدايش ذرت وجود دارد. بنابر جديدترين فرضيه‌ی گياه ذرت از نوعي ذرت به‌نام پادكورن بوجود آمده است. گونه‌ی زراعي آن به زبان‌هاي انگليسي Corn، فرانسويMaizeو آلماني Maisو در سال 1737 توسط لينه zeamaysناميده شد.
ذرت زير گونههاي متعددي دارد و بر مبناي اختلاف در ويژگيهاي بافت آندوسپرم دانه كه با يك ژن كنترل ميشود، بهصورت زير تقسيم ميشود.
الف- ذرت دندان اسبي
معمولترين نوع ذرت دانهاي و علوفهاي در سطح جهاني است. آندوسپرم اين نوع ذرت از قسمت نشاستهاي تشكيل شده است. يك قسمت سخت و شاخي دارد كه در اطراف دانه قرار ميگيرد. قسمت ديگر در وسط دانه از نشاسته نرم پوشيده شده است. ذرت دندان اسبي كم پنجه است و فقط يك ساقه اصلي دارد (10). برگهاي زيادي دارد و توليد دانه در آن بسيار زياد است. در حال حاضر، از بيشترين سطح زير كشت برخوردار است و بيشتر براي تهيه سيلو و علوفه كشت به مصرف ميرسد. از نظر عملكرد در واحد سطح بيشترين عملكرد را در مقايسه با ساير انواع ذرت توليد ميكند.
ب) ذرت بلوري (ذرت سخت)
اين ذرت داراي مقطع بلوري است. دانهها گرد و به رنگ متنوع از سفيد كرمي تا زرد نارنجياند. آندوسپرم اين نوع ذرت مانند ذرت دندان اسبي داراي دو طبقه نشاستهي نرم و سخت است. در طبقهي سخت، نشاسته اطراف دانه را بهطور كامل ميپوشاند. از آنجايي كه خشك شدن اين طبقه در طرف خارج قرار دارد. بنابراين مانع ايجاد فرورفتگي يا زائده ميشود. در نتيجه دانهي ذرت، شكل كروي به‌خود مي‌گيرد. اين ذرت به نام ذرت شيشهاي نيز ناميده ميشود و داراي فرمهاي بسيار زودرس تا بسيار ديررس است.
ج) ذرت نيمه سخت دندان اسبي
در برش طولي دانه، آندوسپرم شاخي، در بخشهاي جانبي قرار ميگيرد. در مرحلهي رسيدگي، آندوسپرم آن متراكم نميشود و مثل ذرت دندان اسبي در راس آن ايجاد گودي نميكند.
د) ذرت آجيلي
بوتههاي اين نوع ذرت كم ارتفاع هستند و جزء ذرتهاي زودرس محسوب ميشوند. دانههاي ريزند و بر اثر حرارت باز ميشوند وحجم آنها به چندين برابر دانههاي اصلي ميرسد. هر اندازه حجم نهايي دانه به هنگام بو دادن بيشتر شود، بههمان اندازه نيز دانهها از كيفيت بهتري برخوردار ميشوند. پريكارب اين نوع ذرت لطيف و نازك است. اين صفت براي توليد ذرت شيرين برخوردار از پوست لطيف مورد استفاده اصلاح كنندگان گياهي قرار ميگيرد. آندوسپرم آن به جز مقدار بسيار كم از آن كه در اطراف جنين قرار دارد، بهطور كامل شاخي است. اين ذرت چند بلال توليد ميكند. دانههاي آن بسيار خوشمزه است و مصرف خوراكي دارد. نشاستهي آن سخت است و فقط به مصرف غذايي انسان ميرسد.
ه) ذرت شيرين (قندي)
آندوسپرم اين ذرت، غني از هيدرات كربن قابل حل (آميلو دكسترين) و فقير از نشاسته است. آندوسپرم آن بسيار براق است و قدرت زيادي در توليد پنجه دارد. ذرت شيرين، تيپهاي مختلفي دارد كه به صورت تازه، كنسرو شده و يخ زده بهمصرف ميرسد.
و) ذرت آردي يا ذرت نرم
به آن ذرت نشاستهاي نيز گفته ميشود، زيرا آندوسپرم آن داراي نشاستهي نرم است. تمام اندوسپرم آن آردي است و دانهها بهشكل كروي هستند. عملكرد دانه اين ذرت از ذرت دندان اسبی و بلوري كمتر است.
ز) ذرت آردي- قندي
اين نوع ذرت در يك سوم بخش بالايي خود داراي آندوسپرم شاخي است و بقيه آن از آندوسپرم آردي تشكيل شده است.
ح) ذرت مومي
اين نوع ذرت براي نخستين بار از چين گزارش شده است. در بخش خارجي، آندوسپرم شاخي و چسبناك است. در مولكول نشاسته اين نوع ذرات با انواع ديگر متفاوت است و به گليكوژن شباهت دارد. نشاسته آن حالت چسبندگي دارد.
ط) ذرت غلاف دار ( گلوم دار – پوشينه دار )
در اين نوع ذرت دانههاي بلال و در نهايت خود بلال به وسيله گلومهايي كه رشد زيادي كردهاند پوشيده است. برخي از پژوهشگران آن را جد ذرت كنوني دانستهاند.
گ) ذرت اپك – 2
اين ذرت داراي ژن مغلوب o2است. وجود اين ژن موجب ازدياد ميزان دو اسيد آمينه ضروري لايسين و تريپتوفان تا حد دو برابر ميشود. از آنجاييكه يكي از مشكلات پروتئين ذرت كمبود اين دو اسيد آمينه است، بنابراين كيفيت پروتئين اين ذرت در بالاترين حد قرار دارد. به همين دليل آن را ذرت كيفيت دار پروتئيني نيز ناميدهاند. عملكرد دانهاي اين ذرت كمتر از ذرت دندان اسبي است.
1-6- مشخصات مرفولوژيك
1-6-1- ريشه
ذرت گياهي است

دیدگاهتان را بنویسید