پایان نامه با کلید واژگان درجه حرارت، گندم و برنج، محصولات زراعی

وحشی بوده و از دو رگ گیری میان سایر گونه‌ها به‌وجود نیامده است. همچنین روشن می‌شود که مبدأ ذرت آمریکاست. در واکس سال 1954، منگلز دورف 1965 و گالینات 1971 مبدأ ذرت را مورد بحث قرار دادند و همگی بر این موضوع که مبدأ اولیة ذرت قارة امریکاست، اتفاق نظر داشتند.
گیاهشناسی فرانسوی اگوسنت دو سنت هیلر در سال 1829 عنوان کرد که ماهیت غلاف‌دار بودن ذرت طی اهلی شدن آن از بین رفته است. در سال 1986 دکتر منگلزدورف با انجام یک آزمایش به‌نژادی فرضیه خود را در مورد منشأ ذرت مطرح نمود. بنا بر نتایج تحقیقات نامبرده، تئوسینت یک‌ساله برخلاف بعضی نظریات اعلام شده جدّ ذرت نبوده بلکه خود از تلاقی تئوسنیت پایا، با یک رقم ذرت گزینش شده توسط انسان می‌باشد. این رقم در طول زمان از ارقام ذرت غلاف بوجود آمده بود. ضمناً در گزارش فوق تأکید شده است که محل تکامل ذرت مکزیک در امریکای جنوبی می باشد.
ذرت اصلي‌ترين زراعت جهت تأمين موادغذايي درآمريكاي شمالي و مركزي و جنوبي قبل از كشف قاره جديد بوده است. پژوهش‌هاي باستان شناسي در كشورمكزيك مشخص نموده است كه ذرت حدوداً4500 سال قبل از ميلاد در آنجا كشت گرديده است.درهمين كشور نيز اهلي شدن و انتخاب ذرت شروع شد. در مكزيك و آمريكاي مركزي، شمال شرقي ايالات متحده، ساحل شمالي آمريكاي جنوبي، رشته كوه‌هاي آند و در مركز برزيل گروه‌هاي مختلف ارقام ذرت، يافت شده است. از قرن شانزده، اسپانيا و پرتغال ذرت را به سراسر جهان به سرعت توزيع كردند (جونز، 1985). در اكثر كشورها، ذرت بيش از ساير غلات رشد كرده است و عملكرد دانه آن نيز، از بقيه غلات بيشتر است.
كشورهاي ايالات متحده، شوروي سابق، روماني، يوگسلاوي، مجارستان، ايتاليا، چين، برزيل، مكزيك، آفريقاي جنوبي، آرژانتين، هند و اندونزي عمده‌ترين توليد كنندگان ذرت مي‌باشند. دليل اصلي اين پراكندگي زياد، وجود محسنات فراوان ذرت مي‌باشد. ذرت نه تنها به‌عنوان غذاي اصلي مردم محسوب مي‌گرديد، بلكه نقش و اهميت بسيارمهمي در زندگي مردم، آداب ومراسم مذهبي وتاريخ مردم درآمريكاي جنوبي و مركزي و شمالي داشته است.
همچنين ذرت شامل عملكرد زياد در واحد كار انجام شده و واحد سطح مي‌باشند. ذرت يك منبع غذايي قابل متراكم شدن است و به راحتي قابل انتقال است. پوسته‌هاي روي بلال آن را در برابر پرندگان و باران محافظت مي‌كنند. ذرت را مي‌توان طي يك دوره طولاني، برداشت و ذخيره كرد. همچنين مي‌توان به آن اجازه داد تا در مزرعه، كاملا خشك شود تا برداشت به‌راحتي صورت گيرد. محصولات غذايي فراواني از ذرت به‌دست مي‌آيند و ذرت به تدريج جايگزين سورگم و ارزن شده است. تركيب شيميايي دانه ذرت بر اساس وزن خشك شامل حدود 77 درصد نشاسته،2 درصد قند، 9 درصد پروتئين، 5 درصد پنتوزان و 2 درصد خاكستر مي‌باشد (پيورسجلو1985) و به طور كل در سال 1737 لينه ذرت را zeaMays ناميد. كلمه zea لغتي يوناني است كه ريشه آن zoein به معني زندگي است. zea(zeia) به دانه‌هاي پوشيده به‌ويژه Triticum spelta (گياه ضروري براي زندگي انسان) اطلاق مي‌گرديده است.
نيازهاي آب وهوايي وخاك ذرت به‌دليل دارا بودن تعداد زيادي رقم با دوره‌هاي رسيدگي مختلف، مي‌تواند درمحدوده وسيعي ازشرايط محيطي رشد كند. اصولاَ، ذرت گياهي است كه دركشورهاي گرمسيري با رطوبت مناسب مي‌رويند.اين گياه اكثرا درمناطق گرم‌تر نواحي معتدل ونواحي مرطوب، رشد مي‌كند. اصولا ذرت درعرض جغرافيايي 50 درجه شمالي تا40 درجه جنوبي و از سطح دريا تا ارتفاع 4000متري در رشته كوه‌هاي آندومكزيك مي‌‌رويد. تعادل آب در گياه، به‌وسيله تبخير و تعرق، ميزان بارندگي و خصوصيات خاك حفظ مي‌شود. گزارشات موجود، حاكي از آن است كه تغييرات فصلي تبخير و تعرق در اين گياه (1000-440ميلي‌متر) زياد است، كه تحت تاثير مقدارآب قابل دسترس و پارامترهاي محيطي مي‌باشد. كمبود آب‌، ميزان محصول را كاهش مي‌دهد. طي دوره رشد ذرت مقدار بارندگي بايد حدود600-460 ميلي‌متر و در مورد ذرت گرمسيري بايد900-600 ميلي‌متر در طول فصل رشد باشد. كمبود آب، حتي در يك مرحله رشد، باعث كاهش عملكرد دانه مي‌شود. با اين وجود، ميزان كاهش محصول، به مرحله رشد گياه در زمان تنش، شدت و طول دوره تنش و حساسيت ژنوتيپي گياه به تنش بستگي دارد. طي دوره رشد گياه، تنش آبي باعث كاهش توسعه برگ‌ها، ساقه و ريشه‌ها مي‌شود و تأثير نهايي آن، روي رشد اندام‌هاي زايشي و در نتيجه، پتانسيل توليد دانه مي‌باشد. به‌طوركلي، گزارش شده است كه ذرت، نسبت به تنش خشكي در طول گرده افشاني خيلي حساس است. وقتي ظهور كاكل‌ها با تأخير صورت مي‌گيرد، ممكن است لقاح، كاهش يابد و توليد دانه به تأخير بيفتد، كه يكي از نتايج آن، كاهش تعداد دانه است. خشكي طي مرحله رشد طولي دانه، در درجه اول، روي متوسط وزن دانه، ازطريق كاهش جذب مواد يا مدت زمان پرشدن دانه و يا هر دو فاكتور، تاثير مي‌گذارد. وقتي تنش آب، طي پرشدن دانه اتفاق بيفتد، دانه‌هايي كه در قسمت‌هاي بالايي بلال قرار دارند، رشد بسيار كمي خواهند داشت.
براي جوانه زدن ورشد سريع گياه جوان،درجه حرارت 30-26سانتي‌گراد خاك، مناسب است ودرجه حرارت مطلوب براي توسعه ريشه‌ها، بين 30-21درجه سانتي‌گراد است.البته درجه حرارت زياد، تنفس را افزايش مي‌دهد.به هرحال يك تاثيرمهم حرارت اين است كه،افزايش دما،مخصوصا درشب ، دوره پرشدن دانه را كوتاه مي‌كند واز این طريق، ميزان عملكرد كاهش مي‌يابد. دماي زياد، سرعت پرشدن دانه راافزايش اما طول دوره پرشدن دانه را، كاهش مي‌دهد درحالي‌كه، دماي كم، تأثير معكوس خواهد داشت.
بهترين گياهان پيش كشت براي ذرت عبارتند ازلوبيا، شبدر،سويا و يونجه. ذرت را مي‌توان بعد ازسودانگراس و ذرت خوشه‌ايي قرارداد. به‌علت عدم پوشش سريع خطوط كشت ودرنتيجه رشد كند در دوره مقدماتي، فرسايش خاك در زراعت ذرت پيش ازسايرغلات مي‌باشد.
دراغلب خاك‌ها ذرت مي‌تواند رشد كند اما خاك‌هاي بازهكشي خوب وعميق لومي و لومي-شني راكه داراي مواد آلي كافي وعناصر قابل دسترس هستند، ترجيح مي‌دهد. درخاك‌هايي باPH5-8 ذرت مي‌تواند رشد كند اما نسبت به شوري خاك، نيمه حساس است. شوري خاك مي‌تواند اثرمشخصي روي جذب تعدادي ازعناصرداشته باشد اما توليد ماده خشك كاهش مي‌يابد، كه احتمالا به‌دليل كم شدن آب خاك وافزايش مواد سمي كلريدسديم وسولفات سديم درمحلول خاك مي‌باشد.
1-3- اهمیت اقتصادی ذرت
ذرت یکی از مهم‌ترین گیاهان زراعتی محسوب می‌شود که بعد از گندم و برنج بالاترین تولید و عملکرد دانه به آن اختصاص دارد. محصول این نبات در مناطق محروم جهان و کشورهائی مانند مکزیک، ونزوئلا، هندوستان و بسیاری از کشورهای آفریقائی به‌عنوان مهم‌ترین ماده غذائی به‌شمار رفته و حدود 40 درصد دانه تولید شدة آن مستقیماً به‌صورت نان مصرف می‌شود ولی نقش فوق العاده مهم‌تر ذرت در تغذیه دام به‌صورت علوفه سبز و سیلو شده و همین‌طور به‌عنوان عامل ترکیب غذائی طیور (63 درصد از ترکیب مذکور) ترکیب می‌باشد و سایر مصارف این نبات که در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از آن در صنایع تبدیلی و نشاسته‌ای می‌باشد (از دانه مرطوب شدة ذرت، نشاسته، شربت قند، روغن و سایر ترکیبات مانند الکل و استن استخراج می‌شود و از ساقه این گیاه در صنعت کاغذ سازی و از چوب بلال در صنایع پلاستیک سازی، رنگ سازی تولید استیک، قطران ذغال و سایر فرآورده‌ها استفاده می‌گردد). به‌طور کلی سهم ذرت در تأمین غذای انسان، دام و طیور و ماده اولیه جهت فرآورده‌های صنعتی بشرح زیر می‌باشد.
1- مصرف مستقیم بصورت غذای انسان 25-20 درصد
2- علوفه دام و مصرف در ترکیب غذائی طیور 75-70 درصد
3- ماده اولیه برای فرآورده‌های صنعتی 5 درصد
در سال‌های اخیر گسترش اصلاح ژنتیکی ذرت با هدف افزایش نوع خاصی از ترکیب شیمیائی دانه موجب تولید ارقام ذرت با هدف تولید فرآورده‌های خاص شده است و بالطبع در ادامه روند اصلاح ژنتیکی گیاه، ماده مورد نظر در ترکیب شیمیائی دانه ذرت افزایش خواهد یافت و همین امر موجب تنوع و تفاوت ارقام از نظر ترکیب شیمیائی دانه و نوع استفاده از آن‌ها شده است. به‌طوری‌که ارقامی با درصد نشاسته، قند، پروتئین و روغن بالا بوجود آمده‌اند. در جدول شماره 1-1 ترکیب شیمیائی دانه ذرت آورده شده است.
جدول 1-1: مواد موجود در صدگرم دانه ذرت خام
انرژی
۳۵۰ كالری
آب
۱۳ گرم
پروتئین
۹ گرم
چربی
۴ گرم
مواد نشاسته‌ای
۷۲ گرم
كلسیم
۲۲ میلی گرم
سدیم
۱ میلی گرم
پتاسیم
۲۸۵ میلی گرم
فسفر
۲۶۵ میلی گرم
آهن
۲ میلی گرم
ویتامین آ
۴۹۰ واحد
ویتامین ب ۱
۰/۴ میلی گرم
ویتامین ب ۲
۰/۱۲ میلی گرم
ویتامین ب ۳
۲/۲ میلی گرم
ارسنیك
۳۰ میلی گرم
1-3-1- موارد مصرف و ارزش غذايي ذرت
دو سوم از ماده خشک قابل مصرف انسان را غلات تشکیل می‌دهند که 54 درصد از آن به گندم1، برنج2 و ذرت3 اختصاص داد. تقریباً 55 درصد از پروتئین ها، 15 درصد چربی ها، 70 درصد کربوهیدرات‌ها و به‌طور کلی 55-50 درصد کالری مورد نیاز انسان در دنیا بوسیله غلات تأمین می‌شود. (نورمحمدی و همکاران، 1383)
ذرت یکی از با ارزش‌ترین گیاهان زراعی است و این گیاه به‌عنوان سلطان غلات معروف است (سرمدنیا، 1372). ذرت به‌دلیل دارا بودن خواص زراعی مطلوب، بهره‌برداری اقتصادی خوب و سازگاری وسیع با شرایط مختلف آب و هوایی سالانه بیش از 130 میلیون هکتار از اراضی دنیا را به کشت خود اختصاص می‌دهد (ولد آبادی و همکاران، 1381 و علیزاده و همکاران، 1375). این گیاه بعد از گندم و برنج مقام سوم را بین محصولات زراعی در جهان به خود اختصاص داده است (نور محمدی و همکاران، 1383).
ذرت به‌دلیل اینکه دارای مواد قندی و نشاسته‌ای زیاد بوده و از طرفی نیز مقدار محصول آن در واحد سطح نسبتاً زیاد و قابل توجه می‌باشد، یکی از بهترین و مناسب‌ترین نباتات علوفه‌ای جهت تهیه علوفه سبز و یا سیلو شده و همچنین مصارف صنعتی شناخته شده است (کاظمی ابربط، 1374).
نزدیک به 25-20 درصد از تولیدات جهانی ذرت به صورت مستقیم در شکل های مختلف (آرد ذرت، شیرینی ، کنسرو، فرنی ذرت) در تغذیه انسان، 75-60 درصد آن به صورت های مختلف مانند دانه، خمیر، پودر، سیلو و غیره به مصرف غذای دام می رسد. بعلاوه، حدود 5درصد تولید ذرت نیز جهت فرآورده های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. ارزش غذایی فرآورده های صنعتی ذرت بسیار مهم می باشد. ذرت یکی از ارزانترین و خالص ترین منابع تولید مواد آلی جهت مصارف صنعتی است در کارخانجات نشاسته سازی از ذرت نشاسته ، خوراک دام، شربت قند و روغن استخراج می کنند. در صنایع تقطیری از ذرت تخمیر شده الکل و از جوانه ذرت روغن به دست می آید (نور محمدی و همکاران، 1383).
امروزه بیش از 500 فرم فرآورده ی درجه دوم از ذرت به دست می آید. از ساقه های ذرت در صنعت کاغذ سازی، مقوا سازی و غیره و از چوب بلال در تهیه اسید استیک، قطران زغال و فورفورال که در صنایع رنگ و لاستیک سازی به کار می رود، استفاده می گردد (نورمحمدی و همکاران، 1383).
پروتئین های که در جنین ذرت وجود دارد از کیفیت بسیار بالایی برخوردار هستند و دارای اسید های آمینه ضروری مثل پروتئین های حیوانی می باشند که در تغذیه انسان از آن ها استفاده می شود (گارنر، 1988). مواد پروتئینی ذرت شامل گلوبولین، گلوتنین، پرولامین و زئین است. اگر چه اسید گلوتامیک (3/31 درصد) و لئوسین (25 درصد) بالایی دارد ولی ترپتوفان پائینی دارد (فولمن، 1977).
طول دوره رسیدگی میزان پروتئین دانه ذرت را متأثر ساخته به طوری که هیبرید های زودرس از پروتئین بالاتری در مقایسه با ارقام میان رس و دیر رس برخوردار هستند این در حالی است ک

دیدگاهتان را بنویسید