پایان نامه با کلید واژگان درجه حرارت

توليدتر و سينگل كراس‌ها و دابل كراس‌ها نامطلوب‌تر خواهند بود، زيرا اگر گرده افشاني مقارن با شرايط نا مساعد محيطي مثل بادهاي گرم و كمبود رطوبت خاك باشد يكنواختي سينگل كراس‌ها و دابل كراس‌ها يك نقطه ضعف خواهد بود.
1-7- اكولوژي ذرت
ذرت داراي تنوع رويشي بسيار گسترده‌اي است به‌طوري‌كه در شرايط مختلف آب و هوايي، از محدوده‌‌ی 42 درجه در نيمكره‌ی جنوبي تا 53 درجه در نيمكره‌ی شمالي ذرت دانه‌اي قادر به رشد مي‌باشد، ولي ذرت علوفه‌اي را مي‌توان در خارج از اين محدوده هم كشت كرد.
ارقام ذرت به‌واسطه‌ی آميختگي ژنتيكي وسيعي كه دارند، از قدرت سازگاري قابل توجهي نسبت به طيف تغيير شرايط اقليمي برخوردار هستند.
ذرت يك گياه گرمسيري بوده و در مناطقي كشت مي‌شود كه يك دوره‌ی حداقل 90 روزه بدون يخ‌بندان داشته و قادر به تأمين 2100 تا2200 درجه روز رشد باشند.
نياز حرارتي ذرت در دوره‌ی رشد نسبتاً زياد بوده و كاشت آن در مناطق گرم بهترين محصول را توليد مي‌كند. به‌طور كلي گياه ذرت طالب مناطقی با روزهاي گرم و شب‌هاي خنك مي‌باشد كه در روز درجه‌ی حرارت در دوره‌ی جوانه‌زني حداكثر 40 درجه‌ی سانتي‌گراد و در مراحل سبز شدن تا ظهور گل 38 درجه‌ی سانتي‌گراد و در دوره‌ی گرده افشاني و تلقيح 24 درجه‌ی سانتي‌گراد و در دوره‌ی پر شدن دانه 22 درجه‌ی سانتي‌گراد باشد و در شب‌ها درجه حرارت در دوره‌ی جوانه‌زني حداقل 10 و در دوره‌هاي سبز شدن تا ظهور گل و پر شدن دانه 16 درجه سانتي‌گراد باشد.
مجموع نياز حرارتي در ارقام ذرت با يكديگر متفاوت است به‌نحوي كه در ارقام زود رس كه دوره‌ی رشد آن‌ها كوتاه‌تر است بين 1500 تا 1800 درجۀ سانتي‌گراد و در مورد ارقام دير رس و خيلي دير رس حدود 2240 تا2300 درجه‌ی سانتي‌گراد مي‌باشد.
به‌طور كلي نياز حرارتي ذرت دانه‌اي رقم 704 scدر منطقه‌ی شمال خوزستان به درجه حرارت تجمعی جهت رسيدن به مراحل هشت برگي، ‌دوازده برگي، ظهور كاكل گل‌هاي نر، ظهور ابريشم،‌ گرده افشاني،‌شروع رشد خطي دانه و رسيدگي فيزيولوژيكي به‌ترتيب 385،743،1039،1200،1414،1956 درجه روز رشد از زمان كاشت نياز دارد.
سيادت و شايگان نيز مجموع GDD1مورد نياز جهت رسيدن فيزيولوژيك هيبريد 704 SC را معادل 1742 درجه روز گزارش نمودند.ذرت از نظر تقسيم‌بندي گياهان زراعي در محدوده‌ی بين بي‌تفاوت و روز كوتاه است که با كوتاه شدن روز، ‌گل دادن آن تسريع مي‌گردد ‌اما نمو اندام‌هاي هوايي آن كند مي‌شود.
روزهاي بلند باعث افزايش طول دوره‌ی رويش، ‌افزايش طول دوره‌ی رويش، افزايش تعداد برگ‌ها و اندازه‌ی گياه مي‌شود.با وجود اينكه ذرت، گياه نسبتاً ‌متحمل در مقابل خشكي محسوب مي‌شود، كمبود رطوبت در مراحل مختلف رشد آن، تأثير نامطلوبي روي رشد و در نهايت عملكرد بالقوه‌ی دانه باقي مي‌گذارد. وقوع تنش خشكي در مراحل رشد رويشي، ظهور گل تاجي، ظهور سنبله تا پرشدن دانه، به‌ترتيب موجب كاهش ارتفاع بوته، ‌عدم تلقيح كامل گل‌هاي ماده و كاهش شديد عملكرد مي‌شود.
در شرايط فارياب، ذرت بيشترين محصول بالقوه را از ميان غلاتي كه در مناطق خشك واقع در عرض‌هاي جغرافيايي كم، كشت مي‌شوند توليد مي‌كند.
1-8- كاشت
كاشت ذرت موقعي شروع مي شود كه دما در عمق خاك (حداكثر 10 سانتيمتر) و در اوايل صبح 8 تا 10 درجه سانتيگراد باشد و هوا روبه گرمي رود.
بذر ذرت قبل از كاشت بايستي ضد عفوني شود، از سموم قابل استفاده ميتوان از TMTDبه ميزان 52/4 كيلوگرم و 025/0 كيلوگرم كربنات حل شده در 10 ليتر آب براي يك تن دانه نام برد. ميزان بذر مورد استفاده براي ذرت سيلويي 25 تا 30 كيلوگرم و براي ذرت علوفهاي 50 تا 70 كيلوگرم در هكتار است. عمق كاشت بذر بسته به نوع خاك متغيير است. عمق كاشت در زمينهايي با بافت متوسط 6 تا 8 سانتيمتر و در خاكهاي با بافت سنگين 5 تا 6 سانتيمتر است. عمق كاشت در مناطق خشك تا 12 سانتيمتر قابل افزايش است. فاصله بين ردیفها در حدود 75 سانتيمتر است. ذرت بهدليل برخورداري از تنوع ژنتيكي بالا نسبت به تراكم بوته عكس العملهاي مختلفي نشان ميدهد، بنابراين بسته به رقم بايد تراكم مناسب مورد بررسي قرار گيرد. همچنين بررسيها نشان داده كه با افزايش تراكم بوته در واحد سطح ميزان انتقال مجدد مواد فتوسنتزي به دانه در ذرت افزايش مييابد، كه واند در تعيين توليد بيوماس و دانه تاثير گذار باشد.
گرچه زراعت مدام ذرت در مقايسه با ساير غلات به شرط تامين مقدار كافي كودهاي شيميايي (به‌ويژه نيتروژن) چندان اشكالي ندارد ولي با اجراي تناوب مناسب مثل ساير گياهان، ميتوان اهداف و مزاياي تناوب مانند كنترل علفهاي هرز، آفات و بيماريها و تعديل در مواد غذايي خاك استفاده كرد. ذرت بعد از گياهاني كه مواد غذايي كافي و زمين پوكي را از خود باقي ميگذارند بهترين محصول را ميدهد. در صورتيكه زمين به اندازه كافي حاصلخيز باشد، ميتوان ذرت را بعد از ذرت و غلات ديگر كشت كرد. در صورت كاشت ذرت بعد از ذرت، در مناطق معتدله سردسيري بايد به بيماري سياهك ذرت و مناطق گرمسيري بايد به آفت كرم ساقه خوار ذرت توجه شود، بنابراين لازم است مدتي از كشت متوالي ذرت در یك قطعه زمين معين اجتناب شود.
1-9- داشت
بررسيها نشان دادهاند كه 2 الي 3 هفته بعد از سبز كردن، مرحله بحراني كنترل علفهاي هرز است. اولين وجين بايد بعد از ظهور اولين برگ انجام گيرد. كنترل علفهاي هرز به دو روش مكانيكي و شيميايي صورت ميگيرد . در روش ميكانيكي از كولتيواتور براي فاصله بين رديفها و از فوكا براي روي رديفها استفاده مي شود. آترازين در كنترل علفهاي هرز ذرت بسيار مهم است كه در پاييز هنگام شخم و يا در بهار قبل از كاشت مصرف و در عمق 6 تا 10 سانتيمتري با خاك مخلوط ميگردد. ذرت به كود حيواني واكنش مثبت نشان ميدهد. ميزان كاربرد كود حيواني بين 16تا24 تن در هكتار متغير است. از بين عناصر غذايي نيتروژن، فسفر و پتاسيم از عناصري هستند كه بهطور معمول بايد هر ساله به خاك اضافه شوند. علاوه بر آن، كودهاي شيميايي ديگر مانند كلسيم، منيزيم، گوگرد و عناصر كم مصرف مانند منگنز، آهن، روي و موليبدن، براي بالا بردن سطح توليد ذرت بسيار ضروري هستند. مناسبترين زمان مصرف كود نيتروژن در بهار يا همزمان با بذركاري و يا بعد از آن است. ذرت گياهي است كه به نيتروژن زياد نياز دارد و هر اندازه حاصلخيزي خاك پايينتر باشد واكنش آن نسبت به كود نيتروژن بيشتر ميشود. حداكثر واكنش نسبت به نيتروژن، به تراكم بوته و فراواني رطوبت خاك بستگي دارد.
1-10- تأثير ميزان تشعشع خورشيد بر توليد
تغييرات تشعشع خورشيدي به دو طريق بر رشد گياهان زراعي مؤثرند.
‌الف- بر تراكم گياهي و عملكرد در هكتار با توجه به فصل كشت (كه در فصول بدون ابر و با تشعشع زياد اين مقدار نسبت به فصول ابري بيشتر است).
ب- در اجزاي عملكرد دانه در هكتار (در طي دوره‌ی رشد زايشي تغييرات تشعشع مي‌تواند عامل تغيير در اجزاي عملكرد محسوب گردد).
متوسط تشعشع سالانه خورشيد در اقليم‌هاي مختلف بين 80 تا 300 نانومتر است، ‌كه اين ميزان در مناطق مياني ايران 200-160 نانومتر است.
1-11- توليد ماده خشك
ذرت يكي از اولين گياهاني بود كه مشخص شد فتوسنتز خود را از طريق مسير C4انجام مي‌دهد. بنابر اين، نوع مسير فتوسنتزي ذرت، با دوغله اصلي(برنج وگندم) تفاوت دارد. كشف مسيرفتوسنتزC4، سرعت زياد فتوسنتز برگ‌هاي ذرت، پايين بودن نقطه جبراني CO2وعدم اشباع نوري فتوسنتز در شدت نورهاي بالا را توجيه مي‌كند. ميزان فتوسنتز ذرت، سورگوم، نيشكر و برموداگراس مي‌تواند به حدود 60 ميلي‌گرم CO2در دسي‌متر مربع درساعت برسد كه اين مقدار، تقريبا دو برابر سويا، پنبه و يونجه است كه از مسير فتوسنتزيC4استفاده مي‌كنند.
1-12- عملکرد
عملكرد ذرت عبارت است از: توليد تعداد دانه در واحد سطح و وزن دانه. از اين دو، وزن دانه ثابت‌تر است و اختلاف زياد درعملكرد، معمولا نتيجه تغيير درتعداد دانه مي‌باشد.تعداد دانه در واحد سطح، به شرايط قبل از گل‌دهي و در هنگام گل‌دهي، بستگي دارد. در اين زمان، كمبود ازت، تنش آبي و تشعشعات نامناسب اهميت زيادي دركاهش تعداد دانه دارد. تفاوت زيادي بين عملكرد بالقوه آزمايش وعملكرد به‌دست آمده به‌وسيله كشاورزان موجود است. اين اختلاف مخصوصا در كشورهاي در حال توسعه، زياد است.
جايي كه ذرت به‌وسيله كشاورزان به‌صورت سنتي و بدون توجه به تكنيك‌هاي مديريتي پيشرفته، كشت مي‌شود. براي اين كاهش عملكرد، دلايل بسياري ازجمله تنش، خشكي كمبود مواد غذايي، كنترل ناكافي آفات و استفاده از ارقامي باسازگاري كمي همراه با عملكرد به‌صورت قابل ملاحظه در كشورهاي در حال توسعه، احتمالا به بهبود و اصلاح توأم مديريت محصول وژرم پلاسم، نيازمند است.
1-13- عمليات برداشت
بعد ازظهور ابريشم‌ها و گرده افشاني و باروي، شدت رشد برگ‌ها و ريشه‌ها كاهش يافته و بعد از 15-5 روز كاملا متوقف مي‌گردد، درعوض مرحله رسيدن و پرشدن دانه‌ها شدت مي‌يابد. ميزان آب دانه‌ها كاهش يافته ولي ميزان هيدرات‌هاي كربن و پروتئين افزايش مي‌يابد. درمرحله رسيدن دانه‌ها، درصد مواد پروتئيني، نشاسته‌اي وچربي تغيير مي‌يابد. اندوخته مواد در ذرت به‌مدت 50-40 روز بعد از باروري طول مي‌كشد و بعد از قطع رابطه بين دانه و گياه متوقف مي‌گردد. اين توقف به‌دليل تشكيل يك لايه غني از كربن درپايين دانه مي‌باشد. توقف ذخيره مواد در دانه هنگام اتفاق مي‌افتد كه دانه به حداكثر وزن خود رسيده باشد. بعد از آن ميزان آب دانه كاهش مي‌يابد.ولي ميزان ماده خشك دانه تغييري نمي‌كند و درنهايت حجم و وزن دانه در اثر از دست دادن آب كاهش مي‌يابد.
مرحله تشكيل و رسيدن دانه ذرت حدودا نصف مرحله زندگي گياهي آن است (55-45درصد). دانه ذرت درمدت 60- 55روز بعد از لقاح خواهد رسيد. در اين مدت همانند غلات ديگر مراحل ذيل براي آن تشخيص داده مي‌شود:
1) مرحله رسيدن شيري: مرحله رسيدن شيري حدوداً 15روزبعد از لقاح شروع مي‌گردد. اين مرحله بسته به شرايط آب وهوايي وهيبريد حدوداً 10 تا15 روز طول مي‌كشد. در اين مرحله حجم دانه‌ها به حداكثر خود رسيده ومحتواي آب آن بسيار بالا است (50درصد). در اين مرحله اندوخته شدن مواد پروتئين، چربي و سلولز در دانه متوقف مي‌گردد ولي اندوخته شدن مواد نشاسته‌اي نزديك به پايان خودمي‌باشد.
2) مرحله شيري خميري: اين مرحله در حقيقت پايان مرحله قبلي است. اندوخته شدن مواد نشاسته‌اي پايان يافته است، اما دانه‌ها هنوز مقدار زيادي آب دارند (50-45درصد).
3)مرحله رسيدن خميري: اين مرحله حدود 43-40روز بعد از لقاح شروع مي‌شود به‌مدت 15-10روزطول مي‌كشد.محتواي آب دانه‌ها كاهش يافته و به 37-32 درصد مي‌باشد. در پايان اين مرحله شيشه‌اي شدن دانه‌ها شروع مي‌گردد. دانه‌ها تدريجاً رنگ و شفافيت گونه‌اي خود را پيدا مي‌كنند.
4) مرحله رسيدن كامل: اين مرحله 60-55 روز بعد از لقاح صورت خواهد گرفت (35-30روز بعد از شروع درمرحله رسيدن شيري).محتواي آب دانه‌ها در اين مرحله به 32-30 درصد مي‌رسد و با فشار انگشتان له نمي‌گردد و دانه‌ها به آساني ازچوب بلال جدا مي‌شود. در مرحله رسيدن كامل اندوخته شدن مواد خشك در دانه‌ها به‌حداكثر خود مي‌رسد و انتقال مواد از چوب بلال به‌طرف دانه ادامه مي‌يابد. اين انتقال بعد از جدا شدن بلال از بوته همچنان ادامه پيدا مي‌كند و باعث افزايش وزندانه‌ها مي‌گردد.
1-13-1- تعيين زمان برداشت
ظهور لايه سياه رنگ در قسمت پاييني دانه در شرايط آب وهوايي مختلف نمي‌تواند يك معيار مشخص زمان برداشت باشد. زيرا گاهي به‌علت شرايط آب وهوايي ميزان آب دانه‌ها در اين مرحله هنوز بسيار بالا است. رنگ ظاهري گياه نيزمعياري صحيح جهت برداشت نخواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید