پایان نامه با کلید واژگان مواد غذایی، محصولات زراعی، تولیدات صنعتی

زيرا برگ و ساقه بعضي از هيبريدهاي ذرت در مرحله رسيدن كامل هنوز سبز و آب‌دار هستند وازطرف ديگر هيبريدهايي نيز وجود دارند كه ميزان آب دانه‌ها در موقع خشك شدن ساقه و برگ درآنهاهنوز بالاست. در اين موقع زمان برداشت فقط بر اساس ميزان آب دانه‌ها تعيين مي‌گردد.
درموقع رسيدن دانه‌ها، پوشش برگ‌ها تغيير يافته و بلال از آن جدا مي‌گردد. زمان برداشت ذرت به صورت بلال موقعي است كه لايه سياه رنگ در قسمت پاييني دانه ظاهر شدهو دانه‌ها در صورت تاب دادن بلال در دست ازمحور آن جدا گردند.
1-14- نگهداري ذرت
ذرت معمولا به‌صورت بلال نگهداري مي‌شود، نگهداري ذرت به‌صورت دانه در رطوبت 14درصد ودر سيلو انجام مي‌پذيرد. دانه‌هاي ذرت با رطوبت 35- 24درصد رامي‌توان براي مدتي كوتاه(6-3ماه) يا آغشته كردن آنها با اسيد پروپيونيك نگهداري كرد. ميزان اسيديته به‌مدت نگهداري و ميزان رطوبت 1400-500 گرم براي 1000 كيلوگرم دانه ذرت مي‌باشد.
1-15- نیازهای غذایی ذرت
به‌دست آوردن عملکرد زیاد در ذرت، نیازمند فراهم بودن و تعادل مواد غذایی در اواسط رشد می‌باشد. افزودن مواد غذایی، مانند کودها، فقط زمانی میتواند عملکرد را افزایش دهد که قابل جذب باشند. علاوه بر این، مواد غذایی مورد نیاز، به خاک، اقلیم، مقدار عملکرد، رقم کشت شده و اقدامات مدیریتی، بستگی دارد. نیازهای کودی، به‌وسیله تجزیه خاک و گیاه به علاوه مشاهده علائم کمبود، تعیین می شود (قدرت اله فتحی، 1378).
1-16- جمع بندی
بعد از گندم و برنج، ذرت سومین غله مهم جهان است. ذرت، محصول فصول گرم مناطق معتدله یا گرمسیری است که به‌منظور دانه، علوفه و ماده خشک، برای تولیدات صنعتی کشت می‌شود. مزیت اصلی ذرت، عملکرد زیاد در واحد کار انجام شده و در واحد سطح می‌باشد. ذرت گیاه متراکمی است که منبع قابل استفاده مواد غذایی است و نسبتاً به آفات متحمل می‌باشد و به‌راحتی، انبار می‌شود. ذرت، در محدوده وسیعی می‌روید. این گیاه دامنه وسیعی از شرایط خاک را تحمل و تحت آبیاری کم و خشکی خاک نیز رشد می‌کند. ذرت، گیاهی است با مسیر فتوسنتزی C4، که پتانسیل رشد بالایی دارد. در اکثر نقاطی که ذرت خشک می‌شود، حداکثر تولید دانه، 12 تن در هکتار می‌باشد و در شرایط بسیار مطلوب، آمار بیش از 20 تن در هکتار نیز به‌دست آمده است. در کشورهای پیشرفته، مقدار محصول بهترین کشاورزان، نزدیک به‌میزان محصول در مزارع آزمایشی است، ولی متوسط عملکرد، معمولاً تحت تأثیر اقلیم، تغذیه و تنش‌های بیولوژیکی پایین است.
به‌منظور سهولت کنترل شیمیایی علف‌های هرز و تکمیل نیروی انسانی مورد نیاز و مکانیزاسیون، ذرت اغلب در تناوب با سویا، پنبه و سایر گیاهان دو لپه قرار می‌گیرد. معمولاً در مناطق معتدله، ذرت نسبت به سویا زودتر کاشته و دیرتر برداشت می‌شود. در اغلب مناطق گرمسیری ذرت به همراه حبوبات دانه‌ای، از جمله باقلا، کشت می‌شود و قیم فیزیکی خوبی برای گیاهان بالا رونده می‌باشد. تحمل ذرت به خشکی، از سورگوم و ارزن علوفه‌ای کمتر است ولی نیاز آبی آن، از برنج دیم کمتر می‌باشد.
به‌دلیل پتانسیل تولید زیاد دانه، ذرت به مواد غذایی فراوانی نیاز دارد. برای تولید هر 1000 کیلوگرم دانه، تقریباً 16 کیلوگرم ازت، 3 کیلوگرم فسفر و 3 کیلوگرم پتاس از زمین به گیاه منتقل می‌شود. برای تشخیص و صحت کمبود و مسمومیت غذایی، از تجزیه گیاه و خاک استفاده می‌کنند. به‌دلیل تخلیه زیاد مواد غذایی و انتقال به دانه، همواره برای حفظ حاصلخیزی خاک، استفاده از کودهای شیمیایی و حیوانی، مورد نیاز است (قدرت اله فتحی، 1378).
2-1- نقش تغذیه بر خصوصیات فیزیولوژیک و مورفولوژیک ذرت دانه‌ای
2-1-1- نیتروژن
ازت یکی از عناصری است که در طبیعت در سطح گسترده پراکنده بوده خاک و سنگ‌ها بزرگترین مخزن آن به شمار می‌روند. منبع اصلی ازتی که به‌وسیله گیاهان استفاده می‌شود گاز N2 است که 78 درصد هوا را تشکیل می‌دهد. ازت عنصری پویا است که بین هوای خاک و موجودات زنده در گردش می‌باشد. ازت عنصری مهم و حیاتی برای گیاهان به شمار می‌رود که عرضه آن به‌وسیله انسان قابل تنظیم است. ازت عمدتاً به‌صورت نیترات و در شرایط حیاتی مقداری نیز به شکل آمونیم جذب گیاه می‌شود نیترات ورودی به گیاه در نتیجه سوخت ساز نوری و با دخالت آنزیم‌های احیا کننده به ازت آمونیاکی تبدیل می‌شوند. ازت آمونیاکی با کربن پایه‌ای ترکیب و اسیدگلوتامیک را می‌سازد این نوع اسید به نوبه خود نیز به 1000 نوع اسید آمینه تبدیل می‌شود (50).
پروتئین‌ها اسیدهای آمینه اسید گلوتامیک کربن پایدار + NH4
در اراضی سبک کود ازته معمولاً بعد از کشت مورد استفاده قرار می‌گیرد (در دو مرحله پخش می‌گردد) میزان کود مورد نیاز ذرت خوشه‌ای 160-80 کیلوگرم ازت و 50- 30 کیلوگرم فسفر می‌باشد در نواحی معتدله کود دامی نیز می‌تواند به میزان 30 تن در هکتار نیز پخش گردد (54).
مقدار مصرف کود بستگی به رقم سورگوم، جنس خاک و شرایط آب و هوایی منطقه دارد سورگوم دانه‌ای برای تولید یک تن دانه و ساقه و برگ حدود 25 تا 30 کیلوگرم ازت 10 تا 15 کیلوگرم فسفر و 8 تا 10 کیلوگرم پتاس از خاک جذب می‌کند لذا با توجه به میزان انتظار عملکرد محصول بایستی انواع کود شیمیایی N.P.K مصرف شود (28 و 52).
ملکوتی و کشاورز (1384) بیان داشتند که نیتروژن از مهم‌ترین عناصر غذایی و عامل کلیدی در دست‌یابی به عملکرد مطلوب در محصولات زراعی می‌باشد. در عناصر ضروری غیر از اکسیژن، هیدروژن و کربن نیتروژن بالاترین غظلت را در گیاهان داشته و گذرگاه رشد است.
تربتی‌نژاد و همکاران (1381) به این نتیجه رسید که اثر سطوح مختلف نیتروژن بر روی ارقام مختلف ذرت معنی‌دار شده همچنین شاخص سطح برگ در ارقام مختلف تحت تأثیر نیتروژن معنی‌دار شد.
یوشیدل (1972) عنوان نمود مدت زمان دوام سطح برگ می‌تواند تحت تأثیر مواد معدنی بویژه ازت قرار گیرد کمبود نیتروژن و کاهش انتقال مجدد آن از برگ‌ها به بذر به دلیل زوال برگ و کاهش دوام سطح برگ بعد از گل دهی است.
رضوانی مقدم (1373) اظهار می‌دارد درصد پروتئین بر اثر مصرف ازت هنگامی افزایش می‌یابد که نیتروژن بیش از نیاز گیاه برای تولید باشد و در مقادیر کم فقط عملکرد افزایش می‌یابد بدون این‌که تغییر محسوسی در میزان پروتین به‌وجود آید.
شاهرودی (1376) نشان داد که مصرف کود ازته تا 100 کیلوگرم در هکتار عملکرد علوفه تر سورگوم را افزایش می‌دهد ولی مقادیر بیشتر ازت تأثیری بر افزایش این صفت ندارد.
نيتروژن يكي از تركيبات اساسي در تغذيه گياهان است و كمبود آن به طور مستقيم بهعنوان يكي از مهمترين عوامل محدود كنندهي رشد گياهان محسوب ميشود زيرا نياز گياهان به اين عنصر بيش از تمام عناصر ديگر است (3،6و7). اگر چه نيترات منبع طبيعي و اصلي نيتروژن براي گياهان است ولي بسياري از گياهان قادرند نيتروژن آمونياكي را به سهولت جذب و مورد استفاده قرار دهند، خصوصا هنگاميكه شرايط محيطي براي افزايش سرعت فتوسنتز و در نتيجهي افزايش سرعت رشد مساعد باشد. افزايش عملكرد در اثر كود نيتروژن، توسط پژوهشگران زيادي گزارش شده است (3،12و34).
در گياهان علوفهاي عملكرد به تنهايي نميتواند تعيين كنندهي يك علوفه مطلوب باشد بلكه كيفيت علوفه از اهميت بيشتري برخوردار است. معيارهاي اساسي در تعيين كيفيت علوفه، درصد ماده خشك گياه، درصد پروتئين، در صد فيبر، قابليت هضم و كيفيت سيلو (در صورت مورد استفاده قرار گرفتن گياه در فرآيند سيلو) است (7). افزايش درصد مادهي خشك و درصد پروتئين باعث خوش خوراكي گياه براي دام، افزايش مقدار جذب و بهبود كيفيت سيلو ميشود. درحاليكه افزايش درصد فيبر باعث حجيم شدن جيره غذايي، كاهش سهم مواد مغذي، قابليت هضم و خوش خوراكي علوفه ميشود. از جمله عوامل تاثير گذار بر معيارهاي فوق، نيتروژن است. گزارشهاي متعددي وجود دارد كه حاكي از تاثير پذيري ميزان پروتئين گياه از كود نيتروژن و مقدار نيتروژن خاك است (27و50). گرچه مصرف كودهاي نيتروژن سبب افزايش پروتئين ميشود، ولي اين موضوع هميشه صادق نيست. بر اساس نظر براوند وهانسر (27)، درصد پروتئين در اثر مصرف نيتروژن هنگامي افزايش مييابد كه مقدار نيتروژن بيش از نياز گياه براي توليد باشد و در مقادير كم، فقط عملكرد افزايش مي يابد بدون اينكه تغيير محسوسي در ميزان پروتئين بوجود آيد. كيفيت سيلو متأثر از عواملي از قبيل درصد ماده خشك، درصد پروتئين، ساختمان فيزيكي علوفه، درصد فبير، ميزان رطوبت، ظرفيت بافري، انواع باكتري هاي موجود و عوامل ديگري است كه بسياري از اين عوامل از ميزان نيتروژن موجود در خاك تاثير ميپذيرند (42و38). از آنجايي كه تامين عناصر غذايي كافي به ويژه نيتروژن در تعادل با آب قابل مصرف است اما با توجه به اينكه نيتروژن به علت متحرك بودن در خاك شسته شود بهتر است مصرف اين عنصر در چند نوبت صورت گيرد. ردي و همكاران (55) نشان دادند كه ميزان عملكرد دانه و علوفه با مصرف سطوح بالاي كود نيتروژن و افزايش مقدار آب آبياري افزايش ولي با مصرف كود نيتروژن زياد در سطوح پايينتر رطوبت خاك، كاهش يافت.
همانطورکه ذکر شد كود نيتروژن تاثير بسيار مهمي در عملكرد كمي و كيفي گياهان علوفهاي دارد (1)، ولي از آن جايي كه مصرف كود نيتروژن با مشكلات زيست محيطي همراه ميباشد و نيتروژن اضافه شده به خاك به شكل كودهاي نيتروژن، به روشهاي مختلفي از دسترس گياه خارج ميشود، باعث پايين آمدن كارايي مصرف نيتروژن ميشود. لذا توجه به تثبيت بيولوژيكي نيتروژن ميتواند علاوه بر افزايش كارايي مصرف نيتروژن باعث كاهش هزينهها و جلوگيري از آلودگيهاي زيست محيطي شود (5).
2-1-2- كارآيي مصرف كود
كارايي مصرف كود را به صورت مقدار ماده خشك توليد شده به ازاي مقدار كود مصرفي تعريف كردهاند كه آن را ميتوان با رابطه ي زير برآورد كرد (39).
Ee=(Ydf – Yef)/F
Ee : كارآيي مصرف كود ( كيلوگرم در كيلوگرم)
Ydf : مقدار ماده خشك توليد شده توسط گياهي كه كود دريافت كرده است (كيلوگرم در هكتار)
Yef : مقدار ماده خشك توليد شده توسط گياه كه كود دريافت نكرده است (كيلوگرم در هكتار)
F : مقدار كود يا عنصر غذايي مصرف شده ( كيلوگرم در هكتار)
كارآيي مصرف كود به نوع و مقدار كود مصرفي و نيز زمان و روش كود دهي بستگي دارد. روش كود دهي نقش اساسي در استفادهي بهينه از كود و افزايش كارآيي مصرف آن دارد. مقدار جذب عنصر غذايي در طي دوره رشد تغيير ميكند. در برخي گياهان، بيشترين نياز در مرحلهي آغازين دورهي رشد و در بعضي ديگر در مراحل بعدي است. از طرف ديگر در روشهاي مختلف كوددهي، از آنجا كه كارايي مصرف كود متفاوت است، مقدار كود مصرفي برابر نيست. بديهي است كه با مصرف عناصر غذايي بر اساس نياز گياه در طي دوره رشد، كارآيي مصرف كود افزايش مييابد. معمولا بالاترين كارآيي مصرف كود در اولين واحدهاي مصرف آن بهدست ميآيد و به تدريج با مصرف مقادير بيشتر كود، كمبود عناصر غذايي گياه برطرف ميشود. از اين مرحله به بعد، واكنش گياه در برابر كود مصرفي كم شده و كارآيي مصرف آن كاهش مييابد. در بيشتر مزارع كشور كودهاي شيميايي به روش پخش سطحي مصرف ميشوند. در اين روش، افزايش عملكرد در واحد سطح همگام با افزايش مصرف كود نبوده، در نتيجهي كارآيي مصرف كود پايين است. كارآيي مصرف عناصر غذايي يا كارآيي مصرف كود شاخصهايي جهت ارزيابي ميزان مؤثر بودن مصرف عناصر غذايي يا كودها براي توليد محصول مي باشند كه بهطور كلي بهصورت مقدار مادهي خشك توليد شده به ازاي هر واحد از عناصر غذايي يا كود مصرف يا جذب شده و يا بهصورت عملكرد نسبي يك ژنوتيپ در يك خاك فقير، در

دیدگاهتان را بنویسید