پایان نامه با کلید واژگان نمونه برداری، اندازه گیری، اطلاعات مربوط

زیره (Trachyspermum ammi Sprague)، انجام شده بود، ملاحظه گردید که کاربرد دو گونه قارچ VAM به طور قابل توجهی درصد همزیستی ریشه و بیوماس گیاهان مذکور را بهبود بخشید (کاپور و همکاران، 2002). راتی و همکاران (2001) نیزدر تحقق خود بر روی علف لیمو مشاهده کردند که کاربرد چندین سوش از باکتری‌های حل کننده فسفات، عملکرد بیولوژیک را ر مقایسه با شاهد افزایش داد. کاربرد میکروارگانیزم حل کننده فسفات در یک بستر حاوی پرلیت و ورمی کولیت، نیز سبب بهبود معنی‌دار عملکرد بیولوژیک در گیاه دارویی نعنا گردید (کابلو، 2005). تحقیق آنامالای و همکاران (2004) نیز مبین بهبود معنی‌دار عملکرد بیولوژیک یک گیاه دارویی از تیره فرفیون (Phyllanthus amarus) در اثر مصرف باکتری‌های حل کننده فسفات در مقایسه با تیمار شاهد بود. در خصوص اثر استفاده از ورمی‌کمپوست بر روی ویژگی‌های مورد بررسی در گیاهان دارویی، انور و همکاران (2005) مشاهده نمودند که مصرف پنج تن در هکتار ورمی‌کمپوست همراه با کود شیمیایی (NPK به میزان 50، 25،20 کیلوگرم در هکتار )موجب افزایش عملکرد بیولوژیک گیاه دارویی ریحان (Ocimun basilicum) نسبت به تیمار شاهد گردید. همچنین پاندی، (2005) در مطالعه خود که روی گیاه دارویی درمنه (Artemisia pallens) انجام شد، نشان داد که مصرف ورمی‌کمپوست موجب بهبود قابل ملاحظه گل‌دهی در مقایسه با شاهد گردید. در یک بررسی که توسط آراکون و همکاران (2004) بر روی گیاه توت فرنگی (Fragaria ananasa) و با استفاده از مقادیر پنج و ده تن در هکتار ورمی‌کمپوست صورت گرفت، مشخص گردید که کاربرد مقادیر مختلف ورمی‌کمپوست، به‌طور معنی‌داری تعداد گل‌ها را در مقایسه با گیاهان شاهد افزایش داد. گزارش کیل و همکاران (1987) نیز مبین آن بود که استعمال ورمی‌کمپوست از طریق تأثیر تحریک رشد ریشه، موجب افزایش درصد همزیستی ریشه در گیاه دارویی مریم گلی (Salvia sp.) گردید. در یک پژوهش گلخانه‌ای نیز که توسط ساینز و همکاران (1998) بر روی گیاهان شبدر قرمز (Trifolium pratense) و خیار صورت گرفت، مشخص گردید که مصرف ورمی کمپوست موجب افزایش قابل ملاحظه عملکرد بیولوژیک در مقایسه با شاهد شد. در همین رابطه، در مطالعه‌ای دیگر که روی گیاه جو صورت پذیرفت، مشخص شد که کاربرد ورمی‌کمپوست موجب بهبود چشمگیری در عملکرد بیولوژیک شد (کاماوات، 2006). در تحقیق دیگر گه روی گیاه نخود انجام شد، مشخص گردید که مصرف سه تن در هکتار ورمی‌کمپوست، باعث افزایش بارز عملکرد بیولوژیک در مقایسه با شاهد گردید (جات و احلاوت، 2004 و 2006). گزارش زالر (2007) مبین آن بود که استعمال ورمی کمپوست موجب بهبود معنی‌دارعملکرد بیولوژیک ارقم گوجه فرنگی، نسبت به تیمار شاهد گردید. در مطالعه انجام گرفته روی ارزن مرواریدی (Pennise glaucum)، نیز مشخص شده که استعمال ورمی‌کمپوست موجب افزایش قابل توجه عملکرد بیولوژیک نست به تیمار شاهد گردید(حامدا، 2006). شیواپوترا و همکاران (2004) نیز مبین آن بود که مصرف ورمی‌کمپوست تحت شرایط گلخانه‌ای در گیاه خربزه درختی، سبب بهبود قابل ملاحظه درصد همزیستی ریشه در مقایسه با شاهد گردید.
3-1- موقعيت جغرافيایی محل اجراي تحقیق
اين تحقیق در تابستان سال 1392 در مزرعه شخصی واقع در تپه علی کش از توابع شهرستان دهلران در جنوب استان ایلام با عرض جغرافيایي 32 درجه و 33 دقيقه شمالي و طول جغرافيائي 47 درجه و 19 دقيقه شرقي وارتفاع 142 متر از سطح دريا اجرا گردید. اين منطقه داراي اقليم نيمه خشك با متوسط بارندگي 200 ميلي متر و حداکثر دمای 49 درجه سانتی‌گراد مي‌باشد.
3-2- خصوصيات خاك محل اجرای تحقیق
قبل از انجام آزمایش از هشت نقطه زمین از عمق 30-0 سانتی‌متر نمونه هایی به‌صورت تصادفی تهیه شد. نمونه‌ها با هم مخلوط و از خاک مربوطه یک نمونه ترکیبی در آزمایشگاه خاکشناسی تجزیه گردید همچنین یک نمونه از آب چاه محل که آبیاری مزرعه با استفاده از آن صورت گرفت تهیه و به آزمایشگاه انتقال داده شد. نتایج حاصل از تجزیه خاک و آب محل آزمایش در جداول شماره (3-1)، (3-2) و (3-3) نشان داده شده است.
جدول 3-1: خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک محل آزمایش
عمق نمونه برداری
(سانتیمتر)
هدایت الکتریکی 103
اسیدیته کل اشباع ph
عناصر قابل جذب
بافت خاک
کربن آلی
(درصد)
ازت کل p.p.m
فسفر
p.p.m
پتاسیم p.p.m
30-0
42/9
65/7
980
5/7
198
Silty
81/0
جدول 3-2: تجزیه آنیون و کاتیون‌های خاک محل آزمایش
عمق نمونه برداری
(سانتیمتر)
SO4
(mgr/lit)
CL
(mgr/lit)
HCO3
(mgr/lit)
K
(mgr/lit)
Mg
(mgr/lit)
Ca
(mgr/lit)
Na
(mgr/lit)
30-0
1160
1950
244
33
280
820
543
جدول 3-3: خصوصیات شیمیایی و فیزیکی آب چاه محل آزمایش
عمق نمونه برداری
(سانتیمتر)
EC×106
PH
CL
meq/lit
Na
meq/lit
Ca + Mg
meq/lit
CO3 + HCO3
meq/lit
S.A.R
رده بندی آب زراعی
30-0
7600
89/6
52
8/47
59

85/8
C5S3
3-3- روش اجرای آزمایش
این آزمایش در تابستان سال 1392به صورت آزمایش کرتهای خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی ودر چهار تکرار اجرا گردید. نسبت مصرف کود نیتروژنه(منبع اوره) وکمپوست بعنوان فاکتور اصلی و تلقیح یا عدم تلقیح با کود بارور2 به عنوان فاکتور فرعی درنظر گرفته شد. سطوح عامل اصلی در 5 سطح A1 100% کود کمپوست)، A2 (25% کود نیتروژنه + 75% کمپوست)، A3 (50% کود نیتروژنه و 50% کمپوست)، A4 ( 75% کود نیتروژنه و 25% کمپوست)، A5 (100% کود نیتروژنه بدون کمپوست) و عامل فرعی دردو سطح شاملB1 تلفیح با کود بیولوژیک بارور2 و B2 (عدم تلفیح با کود بیولوژیک بارور2) بود.
نحوه اجرای کرت‌های آزمایشی مطابق شکل 3-1 می‌باشد.
3-4- کاشت آزمایش و اجرای طرح
آزمایش در تاریخ 18/04/1392 که مناسب‌ترین تاریخ کاشت ذرت منطقه می‌باشد با دقت کشت گردید. هر کرت آزمایشی شامل شش ردیف کاشت به طول هشت متر بود.در زمان برداشت ردیفهای یک و شش و یک متر از دوسرخطوط هر کرت به‌عنوان اثرات حاشیه‌ای حذف شد. عرض پشته ها 75 سانتی‌متر در نظر گرفته شد وبذور با فواصل 20 سانتی‌متر بر روی پشته‌ها
(سه بذر در هر گودال به عمق 5 سانتی‌متر) کشت گردید. بین کرت‌های آزمایشی یک ردیف نکاشت و بین تکرارها دو متر فاصله در نظر گرفته شد. برای یادداست برداری در طول اجرای طرح از ردیف‌های 2 و 5 و برای برداشت نهایی جهت استخراج اطلاعات مربوط به عملکرد و اجزای عملکرد از ردیف‌های 3 و 4 نمونه برداری گردید.
قبل از کشت کودهای ازت، فسفر پتاس بر مبنای آزمون خاک به‌صورت نواری به خاک داده شد. سپس در هر کرت مطابق نقشه طرح آزمایشی در تیمارهای مربوطه کودهای ریز مغذی و کود اوره نیز داده به‌کار برده شد. از هر هیبرید مورد بررسی در این طرح نیمی از مقادیر بذر مورد نظر با کود بارور 2 تلقیح گردید و نیمی دیگر به‌عنوان شاهد بدون تلقیح با کود بارور 2 برای کشت در کرت‌های مربوطه مطابق با نقشه طرح جداگانه نگه داشته شد.
عملیات تلقیح بذور با کود بارور 2 به این صورت بود که ابتدا مقدار 450 گرم کود بارور 2 با مقدار 20 لیتر آب مخلوط شده و سپس بذور مورد نظر را به صورت جداگانه خوب با محلول حاصله آغشته نموده و سپس بر روی ورق های آلومینیومی در سایه پهن نموده تا آب موجود در روی بذور خشک شود و به‌سرعت نسبت به کاشت بذور در عمیق 5 الی 7 سانتی‌متر اقدام شد.
کلیه عملیات‌های زراعی از قبیل واکار وجین تنک کردن و مبارزه با آفات و بیماری‌های به‌طور همزمان و به‌نحو مطلوب در کلیه کرت‌های آزمایشی انجام شد.
3-4-1- شروع عملیات آبیاری و وجین
در تاریخ 23/04/1392 آبیاری اول انجام گرفت و این زمان به‌عنوان تاریخ کاشت ثبت گردید. آبیاری دوم با فاصله 4 روز بعد از اولین آبیاری و آبیاری سوم یک هفته بعد انجام گرفت.
همچنین عملیات تنک کردن در مرحله چهار برگی و رفع احتمال خطر آفات و بد سبزی مزرعه با حفظ قوی‌ترین بوته و حذف بوته‌های ضعیف‌تر در هر محل کشت انجام شد.
3-5- مراحل و روش نمونه برداری
طرح آزمایشی در تاریخ 23/09/1392 برداشت گردید و به‌منظور مطالعه اثر تیمارهای آزمایشی بر عملکرد و اجزای عملکرد در کرت‌های آزمایش نمونه‌های مربوطه به‌شرح زیر تهیه و اطلاعات مورد نیاز استخراج گردید.
3-5-1- سطح برگ پرچم:
جهت اندازه‌گیری سطح برگ پرچه از هر کرت به‌طور تصادفی ده برگ پرچم انتخاب شده و سطح برگ پرچم اندازه گیری و یادداشت برداری خواهد شد و میانگین ده بوته با عنوان عدد مربوط به سطح برگ در هر کرت یادداشت برداری شد. روش محاسبه سطح برگ پرچم در گیاه ذرت مطابق روش زیر می‌باشد:
« سطح برگ پرچم (سانتی‌مترمربع) = 75/0 × (طول برگ پرچم ×عرض برگ پرچم) »
3-5-2- تعداد برگ در بوته:
برای تعیین تعداد برگ در بوته ده بوته به‌طور تصادفی انتخاب و تمامی برگ‌های تشکیل شده در هر بوته شمارش شده و میانگین آنها به‌عنوان تعداد برگ در هر کرت یادداشت برداری گردید.
3-5-3- ارتفاع بوته:
برای محاسبه ارتفاع بوته، ده بوته به‌صورت تصادفی از ردیف‌های میانی انتخاب و به وسیله متر ارتفاع آنها از سطح زمین تا انتهای گل تاجی بر حسب سانتی‌متر اندازه گیری و میانگین آنها به‌عنوان عدد مربوط به ارتفاع بوته در هر کرت آزمایشی یادداشت برداری گردید.
3-5-4- عملکرد بیولوژیک:
برای تعیین عملکرد بیولوژیک تمامی بوته‌های موجود در 66/2 متر طولی (معادل دو مترمربع) از ردیف‌های وسط کرت‌های آزمایشی به‌صورت کف بر برداشت شده و به آزمایشگاه انتقال داده شده و به‌مدت 72 ساعت در دستگاه آون در دمای 52 درجه سانتی‌گراد نگهداری شدند تا کاملا خشک گردند. سپس اقدام به توزین آنها شده و اعداد مربوطه پس از تقسیم بر دو نمودن به‌عنوان عملکرد بیولوژیک در مترمربع یادداشت برداری گردیدند.
3-5-5- عملکرد دانه:
برای محاسبه عملکرد دانه، بلال‌های موجود در نمونه‌های برداشت شده برای محاسبه عملکرد بیولوژیک جداشده و پس از جدا نمودن دانه‌ها از غلاف و چوب بلال آن‌ها را توزین نموده و پس از تقسیم کردن بر دو به‌عنوان عملکرد دانه در مترمربع یادداشت برداری گردید.
3-5-6- تعداد ردیف در بلال:
در این مرحله تعداد ده بلال به‌صورت تصادفی از نمونه‌های برداشت شده جدا گردیده و اقدام به شمارش تعداد ردیف‌های موجود در هر بلال نمودیم. سپس از اعداد حاصله میانگین گرفته و عدد مربوطه به‌عنوان عدد مربوط به تعداد ردیف در بلال برای محاسبات آماری یادداشت برداری گردید.
3-5-7- تعداد دانه در ردیف:
برای شمارش تعداد دانه در ردیف ده بلال به‌صورت تصادفی انتخاب شده و میانگین تعداد دانه‌های موجود در هر ردیف به‌عنوان تعداد دانه در ردیف در هر کرت آزمایشی یادداشت برداری گردید.
3-5-8- وزن کل بلال:
برای محاسبه این صفت تعداد 10 بلال به‌صورت تصادفی انتخاب و پس از جدا نمودن پوشش‌های بذر (بعد از خشک کردن در دستگاه اون در دماب 52 درجه سانتی گراد به مدت 72 ساعت) بلال‌ها را توسط ترازوی دیجیتالی با دقت 01/0 گرم توزین نموده و میانگین آنها به‌عنوان وزن کل بلال در بوته یادداشت برداری گردید.
3-5-9- وزن چوب بلال:
برای محاسبه وزن چوب بلال بلال‌های انتخاب شده در مرحله قبل پس از جدا نمودن بذرها از چوب بلال، توسط ترازوی دیجیتالی با دقت 01/0 گرم توزین نموده و میانگین آنها به‌عنوان وزن چوب بلال در بوته یادداشت برداری گردید.
3-5-10- قطر بلال:
برای محاسبه قطر بلال قبل از جدا نمودن بذور از بلال‌ها ( ده نمونه انتخاب شده جهت اندازه گیری وزن بلال) قطر آنها با کولیس با دقت 1/0 میلی‌متر

دیدگاهتان را بنویسید