ژانویه 17, 2021

دسته بندی علمی – پژوهشی : تاثیر الازهر مصر بر همگرایی کشورهای مسلمان- قسمت ۲

1 min read

برای حصول اطمینان از یک سطح قابل پیش بینی و نظم در سیاست بین الملل و نیز جامعه داخلی، هویت یک امر ضروری به حساب می‌آید. سازه گرایان بر نقش فرهنگ در روابط بین الملل تاکید دارند و کانون توجه آنان آگاهی بشری و نقشی است که این آگاهی در روابط بین الملل ایفا می‌کند. در این رویکرد ساختار و کارگزار به شکلی متقابل بر هم تاثیر می‌گذارند. ساختار جدا از رویه های کنش گران وجود ندارد. در این رویکرد دولت ها نهادهایی هستند که موجودیت و خصوصیتشان وابسته به باز تولید انواع خاصی از رویه هاست. دولت صرفا واحد حقوقی و یا سازمان رسمی ‌نیست بلکه مجموعه ای از رویه هاست که به شکل هنجاری قوام یافته اند.
در باب مسئله ساختار وکار گزار،سازه انگاران بر این اعتقادند که ساختار وکارگزار به شکلی متقابل به یکدیگر قوام می بخشند. به باور سازه انگاران، ساختار های اجتماعی نتیجه پیامد های خواسته وناخواسته کنش انسانی اند و در عین حال همان کنش ها یک بستر ساختاری تقلیل ناپذیر را مفروض می گیرند یا این بستر به عنوان یک میانجی برای آن ها عمل می کند. خود ساختار ها به عنوان پدیده هایی نسبتا پایدار با تعامل متقابل است که خلق می شوند و بر اساس آن ها کنش گران هویت ها ومنافع خود را تعریف می کنند. ساختارجدا از فرایند یعنی جدا ازرویه های کنش گران وجود ندارد . در اینجا سازه انگاران تا حد زیادی تحت تاثیر آرای آنتونی گیدنز ونظریه ساختاریابی او هستند. اونف نیز بر قوام متقابل بدون آغاز و پایان ناپذیر کارگزار وساختار تاکید دارد. افراد وجوامع یعنی کارگزاران وساختار، یکدیگر را بر می سازند یا به یکدیگر شکل می دهند. به این ترتیب به نظر می رسد که سازه انگاری در یک بعد هستی شناسی دولت محور جریان اصلی را می پذیرد یعنی کنش گران اصلی را در جامعه بین الملل دولت ها والبته گاهی وشاید به بیانی دقیق تر، افراد نماینده دولت ها می داند. اما در مورد نگاهی که به رابطه کنش گران به عنوان کارگزاران با ساختار نظام بین الملل دارد، رهیافتی بینا بینی اتخاذ وبر قوام متقابل کار گزار وساختار تاکید می کند. از سوی دیگر سازه انگاران در بررسی ساختار نیز آن را بر خلاف واقع گرایان در ابعاد مادی خلاصه نمی کنند وبر بعد معنایی وزبانی ساختار ها تاکید دارند ودر عین حال در این جا نیز چهار چوب معنا محور را نمی پذیرند ودر کنار بعد معنایی وغیر مادی،اهمیت ابعاد مادی را نیز مد نظر قرار می دهند. (مشیر زاده ۱۳۹۰, ۳۳۱)
خلاصه آن که در رویکرد سازه انگاری:
دولت ها همچنان مهم ترین واحد سیاسی وبازیگر اصلی نظام در تبیین تعاملات بین المللی می باشند، زیرا حاکمیت واقتدار معمول بر اساس اصول دولت محوری قرار گرفته است ودولت ها هستند که به واسطه عملکرد های خود، ساختار بین المللی را پدید می آورند.
روابط بین الملل بی قاعده نیست، بلکه از یک سری اصول وقواعدی پیروی می کند. روابط بین الملل تعدادی از کنش گران سیاسی را در بر می گیرد که در تعامل متقابل با یکدیگر می باشند، این تعامل متقابل ومستمر براساس قواعد وهنجار هایی که به صورت بین الاذهانی شکل گرفته اند، صورت می پذیرد.
ساختار نظام بین الملل شامل هر دو عامل فرهنگی ومادی است و در عین حال ساختار های فرهنگی مورد توجه بیشتری قرارمی گیرد، زیرا هنجار ها وهویت در کانون منافع ملی وفراملی قرار دارد. پس منافع واهداف روابط خارجی بین دولت ها ارتباط نزدیکی با هویت مسلط دولتی دارد.
مکتب انگلیسی و نگاه هنجار مند
در یک دید و نگاه کلی و اجمالی می توان ستون ها و پایه های هنجاری و ارزشی را در نحوه نگرش و تحلیل مکتب انگلیسی نسبت به نظام بین الملل به خوبی درک کرد . مکتب انگلیسی با تاکید خود بر قواعد ، هنجار ها ، ارزش ها ، نهاد ها و عرف ها سعی بلیغی دارد تا به مناظرات مرسوم و متداول واقع گرایی – لیبرال پایان خوشی اعطا کند . و در این بین ترسیم خود از نظام بین الملل را در قالب جامعه بین الملل به تصویر می کشد . گویی نظم حاکم در مقیاس بین الملل را فراتر از یک نظام بلکه یک جامعه می داند و یک کپی برداری از جوامع خردتر بشری را با انتقال به مقیاس های جهانی مبنای کار خود قرار داده است . بازیگران عمدتا دولت ها هستند اما نه فقط دولت ها . در این نگاه ساختار و کار گزار یک حرکت تعاملی رو به رشد را حفظ می کنند که امکان تحول و دگرگونی در روابط بین الملل را ممکن می سازد .
مکتب انگلیسی تاکید دارد که دولت ها در جامعه ای متشکل از دولت ها قرار دارند که شامل ارزش ها ، قواعد و نهادهای است که دولت ها عمدتا آن را پذیرفته اند وامکان کارکرد نظام دولتی را می دهند . آنچه به نظم در قلمرو بین المللی قوام می بخشد هنجارهای مربوط به قرارداد و حفظ قول یا وفای به عهد است (مشیر زاده ۱۳۹۰, ۱۴۱) . سیاست بین الملل مستقل از فهم کنش گرانی نیست که آن رامی سازند . مفاهیم نظری بول به دلیل همین توجه به رویه های بینا ذهنی و قواعد رفتاری مشترک میان دولت ها است که هیچ گاه از معنایی که درجهان عملی و گفتمان دیپلماتیک دارند ، فراتر نمی رود. مکتب انگلیسی دارای ریشه های مختلف فکری است که مختصرا به آن ها اشاره می شود .
ریشه های مکتب انگلیسی
درنگاهی کلی، مکتب انگلیسی رامی توان نظریه ای تلقی کرد مرکب از سه تفسیر انقلاب گرایانه ، واقع گرایانه وخرد گرایانه از سیاست بین الملل . در تفسیر انقلاب گرایانه که ریشه درافکارکانت و رفتار بین المللی کسانی چون وودرو ویلسون دارد عمدتا تمرکز بر افراد انسانی است . این ر

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.

ویکرد نسبت به ذات انسانی خوش بین است و همین خوش بینی تعیین کننده ی سایر دیدگاه های رویکرد است . جهان وطنی بر این فرض است که اهداف بین المللی سازمان دهنده رفتار افراد انسانی در جامعه جهانی است . این رویکرد معتقد به شکل گیری جامعه کبیر است که درآن عدالت عبارت است از برابری میان افراد .
تفسیر واقع گرایانه در مقابل انقلابی گری قرار می گیرد . این رویکرد ریشه در افکار هابز و رفتار سیاستمدارانی دارد که عمدتا در دوران جنگ دوم جهانی و پس از آن بر واحد دولت تمرکز داشتند . حوزه ی داخل در این رویکرد منطقه ی امنیت و گفتگو است و حوزه خارج منطقه ی منازعه و بقاء . جنگ امری طبیعی و مقدم بر صلح است . موازنه قدرت ابزار حفظ نظم است . اخلاق بین المللی دراین رویکرد جایگاهی ندارد . دولت ها شکل دهنده ی یک نظام هستند که در آن روابط صرفا ابزاری و حافظ منافع ملی است . در بین این دو، میانگاهی است که تفسیر خرد گرایانه درآن قرار می گیرد . این رویکرد ریشه در افکار گروسیوس دارد . مفهوم محوری در آن نظم بین المللی است . عرصه ی بین المللی در رویکرد گروسیوسی همانند عرصه ی بین المللی در رویکرد هابزی ، آنارشیک است با این تفاوت که آنارشی در خرد گرایی به معنای فقدان حکومت است و نه فقدان نظم . عرصه بین المللی در رویکرد خردگرایی حوزه ی منازعه و بقا است اما در کنار آن همکاری نیز وجود دارد و با ایجاد نهادهای مشترک می توان درجهت حفظ قواعد مشترک تلاش کرد و منافع مشترک را کسب کرد . تمرکز اصلی در این رویکرد بر دولت ها است اما افراد نیز مورد توجه هستند . اگر مکتب انگلیسی را مجموعه ی تفاسیر فوق در سطح جهانی تلقی کنیم ، به نظر می رسد جهت سوق دادن این مکتب به سطح منطقه ای می توان از مفهوم تحول در این مکتب استفاده کرد . خرد گرایی برای گریز از ایستایی واقع گرایی ، مفهوم تحول را مورد توجه قرار می دهد . در این نظریه دو نوع تحول جهان شمول و منطقه ای مورد توجه است که مختصرا به توضیح آن ها می پردازیم .
تحول در نگاه مکتب انگلیسی
با توجه به نگاه هدلی بول می توان دو نوع تحول را باز شناسی کرد :
الف) تحول عمومی یا جهان شمول :
بول در بخش سوم کتاب جامعه آنارشیک به بررسی امکانات بدیل برای جایگزینی نظام موجود دولتی ، احتمالات موجود برای تحقق آن ها و ارزیابی این راه ها می پردازد . او بر آن است که می توان پنج بدیل اصلی را در نظر گرفت :
بقای نظام دولت ها بدون وجود عنصر جامعه د رسطح جهانی (یعنی بدون قواعد و نهادهای مشترک جهانی)
بقای دولت ها بدون وجود نظام (یعنی کاهش تعاملات به حدی که دولت ها بر هم تاثیر گذاری عمده ای نداشته باشند)
شکل گیری یک حکومت جهانی و از میان رفتن واحد های حاکمه (که می تواند از راه فتح جهان توسط یک دولت یا توافقی میان دولت ها باشد )
ظهور قرون وسطا گرایی جدید (new medievalism) به شکل واحد های کوچک تر با وفاداری های متقاطع
شکل گیری بدیل هایی که سابقه تاریخی ندارند. (مشیر زاده ۱۳۹۰, ۱۶۸)
ب) تحول منطقه ای یا محلی :
نوعی از تحول که پیامد های آن صرفا قسمتی از نظام بین الملل جهانی را تحت تاثیر قرار می دهد . این نوع تحول را هدلی بول تحت عنوان طغیان علیه غرب مورد توجه قرار می دهد . وی از پنج مرحله طغیان یاد می کند :
مبارزه برای حاکمیت برابر
انقلاب ضد استعماری
مبارزه برای برابری نژادی
مبارزه برای عدالت اقتصادی
مبارزه برای آزادی فرهنگی و کسب خود مختاری (قوام و فاطمی نژاد ۱۳۸۷, ۴۷)
الگوی تحقیق
مولفه های مهم این دو نظریه را که در این پژوهش محور تحلیل قرار گرفته اند به طور خلاصه عبارت اند از :
الف ) نظریه سازه انگاری
علی رغم اهمیت و تاثیر گذاری اندیشه ها و فرهنگ ها ، دولت ها همچنان مهم ترین واحد سیاسی وبازیگر اصلی نظام در تبیین تعاملات بین المللی می باشند.
روابط بین الملل تعدادی از کنش گران سیاسی را در بر می گیرد که در تعامل متقابل با یکدیگر می باشند، این تعامل متقابل ومستمر براساس قواعد وهنجار هایی که به صورت بین الاذهانی شکل گرفته اند، صورت می پذیرد.
ساختار نظام بین الملل شامل هر دو عامل فرهنگی ومادی است و در عین حال ساختار های فرهنگی مورد توجه بیشتری قرارمی گیرد.
هویت ها ، ارزش ها ، هنجارها و قواعد نانوشته ذهنی سیاستمداران و دولت ها تشکیل دهنده ساختار ها ی فرهنگی هستند
ب ) نظریه مکتب انگلیسی
نگاه به نظام بین الملل و یا نظام های منطقه ای به عنوان یک جامعه
تعریف جامعه بین الملل به صورت یک مجموعه قاعده مند و هنجار بنیان
امکان تحول در روابط بین الملل جهانی و یا منطقه ای

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.