ژانویه 16, 2021

مقاله درباره زبان احساسات، عوامل موثر، تداوم ارتباط

1 min read
<![CDATA[]]>

با توجه به اين ارقام مي توان دريافت که بخش عمده اي از زمان ارتباطي انسان به گوش دادن مي گذرد با اين وجود بسياري از افراد “گوش دادن موثر” را يک مهارت نمي دانند و با شنيدن مساوي مي پندارند در حالي که گوش دادن عملي ارادي است که نياز به دقت و توجه دارد اما شنيدن عملي غير ارادي است که به دقت نياز ندارد.
عواملي که مانع از گوش دادن هستند، عبارتند از:
1- مشغله ذهني.
2- بي رغبتي.
3- عدم تمرکز.
4- پيش داورهاي غلط که منجر به عدم توجه به سخنان فرستنده پيام مي شود. (کريمي، 1387، ص1)
هر اندازه گيرنده با دقت، علاقه و تمرکز گوش دهد، به فهم درست و دقيق تري از موضوع دست مي يابد.در برقراري ارتباط عواملي مانع از گوش دادن گيرنده پيام خواهند شد که شامل: بي رغبتي گيرنده پيام به دليل جالب نبودن پيام ، مشغله ذهني گيرنده و ذهنيت بدي که گيرنده پيام نسبت به موضوع يا شايد فرستنده دارد، مي باشد.
مهارت گوش دادن و انواع آن از ديدگاه بولتون
يکي از مهارت هاي غير کلامي، مهارت گوش دادن است که بسياري از جنبه هاي زندگي مارا به مقدار زيادي تحت تاثيرقرار مي دهد.مهارت گوش دادن؛ يک فعاليت روانشناختي پيچيده است که درک، تعبير و تفسير اهميت يک تجربه حسي را در برمي گيرد.
گوش دادن ترکيبي از شنيدن گفته هاي طرف مقابل و درگيري با فرد در حال صحبت است. اهميت چنين مهارتي را از اين واقعيت مي توان استنباط کرد که ما بيش از هر کار ديگري که در زمان بيداري انجام مي دهيم، وقت خود را صرف گوش کردن مي کنيم زيرا توانايي ما در گوش دادن مستقيما بر روابط فردي و گروهي اثر مي گذارد.
مهارت توجه، پيگيري و انعکاس هر کدام منجر به برقراري گوش دادن موثرمي شوند. توجه کردن از طريق حالت درگير بودن، تماس چشمي، حرکت بدني مناسب و اطمينان از مزاحم نبودن محيط و عوامل محيطي نشان داده مي شود و مشخص مي کند که شنونده از نظر رواني آماده است. از طرفي مهارت تشويق هاي کلامي کوتاه ،سوالات باز و سکوت همراه با توجه، شنونده را قادر مي سازد که بر ارتباط با گوينده متمرکز شود.
انواع مهارت گوش دادن
1- مهارت توجه25
2- مهارت پيگيري26
3- مهارت انعکاسي27
مهارت توجه: يکي از مهارت هاي غير کلامي است که نشان مي دهد شما به فرد در حال صحبت دقيقا گوش مي دهيد که شامل: 1- درگير بودن با مفاهيم. 2-داشتن تحرک جسماني مناسب. 3- برقراري تماس چشمي. 4-وجود محيط غيرمزاحم.
درگير شدن: قرار گرفتن در ميزان چشمي يکسان با گوينده و رعايت يک فاصله مناسب با گوينده را شامل مي شود.
تحرک جسماني: نداشتن حرکت در رفتارهاي حواس پرت کن در هنگام برقراري ارتباط است که يکي از عوامل موثر در مهارت توجه کردن است.
برقراري تماس چشمي :داشتن تماس چشمي اثربخش، منجر به ميل و علاقه فرد مخاطب نسبت به فرستنده پيام خواهد شد.
ايجاد محيط هاي غيرمزاحم نيز مانند محيط هاي جذابي که ترس آور نباشد و شرايط تسهيل گفتگو را فراهم آورد در برقراري ارتباط، موثر است. داشتن توجه رواني و حضور روانشناختي شنونده نيز در برقراري ارتباط موثر است. بولتون(2005، ترجمه حميدرضا سهرابي، 1384، ص 71-62).
براي تقويت مهارت توجه در گيرنده لازم است؛گيرنده پيام با پيام در گير شده و پيام برايش جالب باشد، همچنين مهارت توجه گوينده را به ادامه صحبت تشويق مي کند و نشانه علاقه مندي مخاطب است. در اين حالت مخاطب به نوعي با مفاهيم درگير مي شود و حرکات جسماني مناسبي براي تداوم ارتباط دارد و همچنان به ارتباط چشمي خود و گوينده ادامه مي دهد که همه اينها ،نيازمند وجود محيطي جذاب و ايمن است يا حداقل محيطي خنثي که عنصر مزاحمي نداشته باشد.
مهارت هاي پيگيري28: مهارت پيگيري يکي از مهارت هاي لازم براي گوش دادن است که شامل:
1- تشويق هاي کوتاه2- سوالات کم3- سکوت توجه آميز است.
تشويق هاي کوتاه: هنگام برقراري ارتباط، پاسخ هاي ساده که گوينده را تشويق مي کنند هرطور که مايل است مطالب خود را بيان کند و در عين حال شنونده را نيز فعال نگه مي دارند در برقراري مهارت ارتباط پيگيري موثر است.
سوالات کم: در برقراري ارتباط، سوالات بيشمار منجر به عدم تمايل فرد فرستنده و نشانه عدم اطمينان دروني فرد سوال کننده است که باعث کاهش تسهيل بحث و گفتگو در مخاطبان خواهد شد.
سکوت توجه آميز: بکار بردن سکوت و آزاد گذاردن گيرنده پيام براي تفکر و بيان مطالب خود در برقراري ارتباط بسيار موثر است. (همان منبع، ص79-76)
در مهارت پيگيري در واقع مخاطب علاقمندي يا بي علاقگي خويش به ادامه ارتباط را بيان مي کند. استفاده از تشويق هاي کوتاه ارتباط را فعال و پويا مي نمايد. سوالات هم نشانه توجه، پيگيري و علاقمندي گيرنده است که هر از گاهي، روال يکنواخت ارتباط يکسويه فرستنده – گيرنده را معکوس مي نمايد و افراد را به پويايي بيشتر وا مي دارد. در عين حال، وجود فاصله در بين مطالب يا سکوت به نوعي ايجاد فرصت تفکر براي افراد است که عميق تر به مطالب بينديشد و ارتباطي موثرتر داشته باشند.
مهارت انعکاسي: هنر خوب شنيدن در بر گيرنده ي توانايي پاسخ انعکاسي نيز مي باشد. در پاسخ انعکاسي، شنونده احساس و يا مفهوم چيزي را که گوينده با او در ميان گذارده است، بيان مي کند و اين کار را به گونه اي انجام مي دهد که نشان دهنده درک و فهم و پذيرش وي باشد. مهارت هاي انعکاسي شامل چهار مهارت هستند که عبارتند از:
1- مهارت توضيح
2- مهارت انعکاس احساسات
3- مهارت انعکاس معاني
4- مهارت انعکاس تلخيصي
.
مهارت توضيح: پاسخ موجز و کوتاه به گوينده است که اصل منظور او را از زبان شنونده بيان مي کندو بايد توضيح اثربخش، فقط اصل پيام گوينده را منعکس سازدو در آن از جزئيات زايد که مانع تداوم بسياري از گفتگوها به شمار مي آيد، صرف نظر کرد.
مهارت انعکاس احساسات: هيجانات و احساسات مطرح شده توسط گوينده با جمله هايي کوتاه به خود او برگردانده مي شود.
مهارت انعکاس معاني: زماني که احساسات و حقايق در پاسخ کوتاه به يکديگر پيوند يابند، انعکاس معنا29 حاصل مي آيد. اين احساسات خوشحالي، غمگيني، عصبانيت و نااميد بودن را در بر مي گيرد.رابرت کارکوف معتقد است که وقتي به معنا و منظور گوينده يعني احساساتي که او را تهييج مي کنند يا برمي انگيزد و نيز مضموني که احساس با آن همراه مي شود، پاسخ مي گوييم. در واقع گوش کردن با بيشترين کارايي حاصل خواهد داشت. بولتون (2005، ترجمه حميدرضا سهرابي، ص 94)
مهارت انعکاس تلخيصي: انعکاس تلخيصي، تکرار مختصر و کوتاه موضوعات اصلي و احساساتي است که گوينده در بخشي طولاني از گفتگو مطرح کرده است و در نتيجه آنرا نمي توان توسط يکي از مهارت هاي مطرح شده ،منعکس نمود. ارائه يک خلاصه انعکاسي خوب گوينده را قادر مي سازد که به شکل عميق تر و جهت دارتر و با پيوستگي بيشتر صحبت کند و بخش هاي بازگو نشده از کلام خود را که مهمترين بخش ها هستند را به مخاطب ارائه کند (همان منبع ،ص 100)
شنونده خوب به شکل انعکاسي، نسبت به گفته هاي گوينده پاسخ مي دهد، او به زبان خود احساس محتوا و مضمون بيان شده را بازگو مي کند و در اينکار درک و پذيرش خود را از محتواي کلام به گوينده انتقال مي دهد .مهارت هاي انعکاسي از چهار مورد تشکيل مي شوند که عبارتند از: 1- توضيح يا شرح اولين پاسخ انعکاسي که بر محتوا يا مضمون مورد نظر گوينده متمرکز است. 2- انعکاس احساسات که هنگامي اتفاق مي افتد که شنونده بر کلمات احساسي تمرکز مي کند و احساسات را از محتواي کلي پيام استنباط مي کند سپس احساسات را به گوينده پيام بر مي گرداند. 3- انعکاس معنا که از احساسات و مضمون يا محتوا تشکيل مي شود.
4- انعکاس تلخيص که باز گويي هاي بسيار فشرده از کلام گوينده هستند و مهمترين بخشهاي نسبتا طولاني از يک گفتگو مي باشد.
عوامل موثر در پرورش مهارت گوش دادن
مهمترين عوامل در پرورش مهارت گوش دادن عبارتند از:
1-کاوش 2- بازتاب 3- تلخيص.
کاوش: هنگامي که گوش دهنده به کاوش مي پردازد، هدف او اين است که به روشن شدن منظور گوينده و درک بيشتر پيام او بپردازد. به طورمثال: شنونده از گوينده بپرسد، منظور شما چيست؟
بازتاب: هنگامي که گوش دهنده به بازتاب سخنان گوينده مي پردازد به بسط گفته هاي وي اقدام مي کند وآن را تقويت مي کند و سعي دارد تا مقاصد نهفته در اظهارات گوينده را بفهمد و با کار خود بر صراحت و عينيت گفتار او بيافزايد. براي اين منظور با گوينده به پرسش و پاسخ مي پردازد و گفتگو را دوطرفه مي کند. به عنوان مثال: اين را مي گوييد؟
تلخيص: شنونده اظهارات گوينده را جمع بندي کرده و به اختصار بازگو مي کند و آنچه را از گفتار وي درک مي کند به عنوان بازخورد به او برمي گرداند و در پايان گفتگو، برداشت خود را از گفتگو براي گوينده بيان مي کند تا مطمئن شود که آيا مقصود مورد نظر گوينده را به طور دقيق فهميده است يا خير؟ (شاه ولي، 1382، ص32)
مهارت زبان احساسات
يکي از مهارت هاي غير کلامي زبان است که از طريق آن احساسات افراد نسبت به روابط شان اساسا از طريق رفتارهاي غير کلامي آنان منتقل مي شود. رويکرد افراد نسبت به ارتباط بر خصوصي بودن احساسات تاکيد دارد و زبان به عنوان ابزار اصلي انتقال هيجان است.
زبان احساسات از آن جهت براي شنونده کارآمدو مهم است که پيام منتقل شده از طريق آن براي گوينده بيشترين اهميت را دارد. وقتي شخصي براي به زبان آوردن احساساتش رغبتي ندارد يا نمي تواند، عبارت هاي مناسبي را براي توصيف هيجان هاي خود پيدا کند و يا اصلا احساساتش را چنان سرکوب کرده است که به طور آگاهانه از آن مطلع نيست، رفتارهاي غير کلامي او در هر يک از اين موقعيت ها، احساسات واقعي او را به نمايش مي گذارد. به گفته زيگموند فرويد “خيانت به خويشتن از همه مجاري بدن ما سرازير است”. بولتون(2005، ترجمه حميدرضا سهرابي، 1384، ص127)
ويژگي زبان احساسات در برقراري ارتباط با مخاطب موثر است. دکتر لن اسپري30 خصوصيات صداهاي زبان را که به طور فني، فرا زبان31 ناميده مي شودرا همچون: صدا، تن و لحن گفتار مخاطب را در گيرنده پيام موثر مي داند.
جدول 1-2: ويژگي زبان احساسات از ديدگاه لن اسپري
فرا زبان
احساس يا معناي احتمالي
صداي يکنواخت
خستگي
سرعت کم، زير و بم کم
افسردگي
صداي بلند
شادي
تن صعودي
تعجب
گفتار تند
دفاع
کلام خصمانه
خشم
بولتون(2005، ترجمه حميدرضا سهرابي، 1384، ص130)
بنابراين با توجه به جدول شماره 1-2 دکتر لن اسپري معتقد است؛ مخاطب از روي لحن کلام ،تن صدا و سرعت آن، احساسات فرستنده پيام را درک مي کند.در ارتباط بين فرستنده و گيرنده پيام زبان احساسات عمده ترين نقش را ايفا مي کند.
هرگاه شنونده قادر باشد درک خود را از زبان فرستنده به شکل مناسبي منعکس کند، ارتباط تا حد قابل توجهي بهبود مي يابد.احساساتي مانند: خشم، شادماني و خوشحالي اغلب با افزايش سرعت گفتار، بلند بودن صدا و زير و بم بيشتر آن همراه است. اما کندي بيش از حد کلام وکمي زيرو بم آن اغلب مشخصه ي احساساتي مثل: خستگي و افسردگي است. از آنجايي که بخش زيادي از ارتباط بين فردي را ارتباط غيرکلامي تشکيل مي دهد. تفسير زبان تن صدا، يکي از مهمترين مهارت هاي لازم در گوش دادن اثربخش است.
عناصر غيرکلامي ارتباط، به خصوص در درک احساسات شخص ،اهميت بسيار دارند. مردم اغلب مي کوشند که احساساتشان را از طريق کنترل رفتارهاي غير]]>

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.