آوریل 14, 2021

منابع پایان نامه ارشد درباره ابن خلدون، امام زمان، آخرالزمان

1 min read
<![CDATA[]]>

مبحث مهدويت نه تنها نزد مسلمانان يک موضوع پذيرفته شده اي است؛ بلکه حتي در اديان ابراهيمي ديگر مانند يهوديت ومسيحيت مطالبي در مورد ظهور منجي آخرالزمان نقل شده است . حتي در اديان هند وبرخي اقوام مانند سرخ پوستان امريکايي و… اين انديشه وجود دارد .”ماتن”
ولي در منابع اسلامي “قرآن وسنت ” به صورت ويژه به اين بحث پرداخته شده است وآياتي مانند: ونريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض ونجعلهم ائمه ونجعلهم الوارثين “قصص5″ وآيه : وکتبنا في الزبور من بعد الذکر ان الارض يرثها عبادي الصالحون”انبياء105” و…که برخي دانشمندان اسلامي آنها را درزمينه مهدويت تفسير نمودند.
در کتب اهل سنت(صحاح سته) احاديث فراواني درمورد مساله مهدويت نقل شده، اما مشکل اساسي اين است که در دو کتاب مهم اهل سنت وآن صحيح بخاري ومسلم که نزد آنها صحيح ترين کتاب ها پس از قرآن هستند،(همان طور که در صفحات آينده مفصلا در اين زمينه بحث خواهيم کرد) احاديث مهدويت بسيار کم رنگ وآن هم ؛با تفسيروشرح آن کتب اشاره هايي به اين موضوع ، شده است.
در صحيحين “بخاري ومسلم” احاديث عامي نقل شده وکه با اشاره وتلميح به اين موضوع مانند : چگونه خواهيد بود اگر عيسي “ع” ظهور کند در حالي که امام شما از خودتان است وحديث دوازده خليفه ولي در کتب ديگر همچون :ترمذي، ابوداوود ، نسائي وابن ماجه احاديث بيشتري در اين زمينه نقل شده مانند: “اسمه اسمي وکنيته کنيتي” همنام وهم کنيه پيامبر بودن ، صفات ظاهري مانند: “اجلي الجبهه واقني الانف” موي سر وبيني آن حضرت که مانند پيامبر”ص” واينکه فرزند فاطمه “س” است”المهدي حق وهو من ولد فاطمه” و يحکم سبع او تسع “حکومت او هفت سال يا نه سال مي ماند.”و…
که طبق نظر علماي بزرگ اهل سنت ، مانند :ابن تيميه ، الباني ، بن باز ، مرکز پاسخ به سوالات وهابيت در عربستان و…؛ احاديث روايت شده درمورد مهدي”ع” که آخرالزمان ظهور وزمين راپراز عدل وداد مي کند صحيح الاسناد هستند واز بزرگان صحابه همچون ابوهريره ، ابن عباس ، ابن عمر، جابرو… نقل شدند .
علماي اهل سنت در اين زمينه نه فقط در نقل حديث وکتابت آنها اهتمام داشتند بلکه حتي کساني از آنها دراين زمينه کتاب نيز نوشتند ، مانند العرف الوردي از سيوطي ، عقدالدرر از مقدسي شافعي ، ، ابراز الوهم از غماري و… واگر کساني از اهل سنت در مساله مهدويت ترديد کردند بخاطر مقاصد سياسي بوده مانند ابن خلدون که ايشان زماني که در حکومت حفصيه تونس کار مي کرد وشيعه مذهب بودند ، سخت از موضوع مهدويت دفاع مي کرد ولي هنگامي که وارد مصر شد و، وارد دربارمماليک شد، موضع مخالفي اتخاذ کرد واز موضوع مهدويت انتقاد کرد زيرا موضع آنها سني بود وکساني که بعداز اوظهور کردند دنبال رواو بوده و کورکورانه ازوي پيروي کردند. مانند احمد امين ، فريد وجدي و…”ماتن”
درگردآوري اين تحقيق”پايان نامه” با چند مشکل مواجه شدم اولا: زمان عطاي اين موضوع به بنده ، نام پژوهش ” احاديث مهدويت” در صحيح بخاري ومسلم بوده است ، که بنده با مطالعه اندکي که از قبل داشتم انجام اين تحقيق را غير ممکن دانستم ، وآن بخاطر احاديث بسيار اندک وعامي که در اين دوکتاب وجود دارد بنابراين با استاد دکترآيت الله محسن حيدري تماس گرفتم وبا ايشان مشورت کردم وفرمودند اگرموضوع را به صحاح سته گسترده دهيد بهتر خواهد بود ، سپس موضوع را با آقاي موسوي مسوول امور پايان نامه ها در ميان گذاشتم ايشان گفتند که با آقاي دکتر خسرو پناه صحبت کنيد ، بنده هم با استاد خسرو پناه تماس گرفتم ، گفتند نظر آقاي حيدري وآن ” احاديث مهدويت در صحاح سته ” را تائيدکردند وگفتند خوب است ، خلاصه دانشگاه (آقاي موسوي) موافقت کردندو موضوع اين چنين شد.
مشکل دوم که با آن مواجه شدم ، عدم دستيابي به استاد راهنما بود ، که ترم چهارم پايان نامه اين گونه سپري شد ،در اين زمينه يا شخص بنده اساتيدي را مي خواستم که ظرفيت آنها به حدنصاب رسيده بود يا برخي نمي پذيرفتند ويا دانشگاه انتخاب مي کردند ولي بخاطر پرکاري وگرفتاري حاضر به همکاري نمي شدند ، وچند اخطاريه بخاطر عدم ارائه به بنده رسيد در حالي تاخيردرارائه تحقيق تقصير بنده نبود “بلکه در نداشتن استاد راهنما” ، بالاخره ترم پنجم ؛ با پيشنهاد دانشگاه آقاي دکتر ايزدي حاضر به همکاري شدند . اين تحقيق را با استفاده از منابع متنوع ؛ از کتاب هاي منبع دسته اول وآن صحيح بخاري ، مسلم ، ابو داوود،ترمذي ، نسايي ، ابن ماجه … گردآوردم در صورتي که بنده صحيح بخاري را براي اطمينان چند بار برگ برگ وحديث به حديث گشتم وهمچنين صحيح مسلم ، از معجم احاديث الامام المهدي استفاده کردم وبراي اطمينان سپس به خود کتب صحاح مراجعه کردم تا جايي که حتي از آن صفحات تصويربرداري کردم ونزد خود نگه داشتم.
مشکل سوم : عدم دسترسي به کتابخانه تخصصي وغني واستاد راهنما بود به شکلي که بنده ساکن شادگان هستم وبراي دسترسي به کتابخانه واستاد راهنما ناچار مي شدم به اهواز مسافرت کنم تا از کتابخانه دارالتحقيق استفاده کنم وهمين کار راکردم وچندبارمراجعه کردم واز مهمترين کتب اهل سنت ومهدويت استفاده نمودم ، که در اينجا لازم مي دانم که ازکارکنان محترم آن مجموعه ، تشکروقدرداني نمايم.
بخش اول : کليّات
1-طرح تحقيق :
1-1واژگان کليدي : حديث ، پيامبراکرم “ص” ، اهل سنت ، مهدويت”ع” ، منجي ، آخرالزمان ، ، دجال ، سفياني
2-1تبيين مساله :
در کتب معتبر حديثي اهل سنت (صحاح سته) ، احاديث معتبري در زمينه ، موضوع مهدويت روايت هايي وارد شده است که از بزرگان صحابه نقل شده وبه حد تواتر نيز رسيده اند که برخي علما آن اخبار را مستفيض وبرخي قائل اند که متواتر معنوي هستند ، وآن هم به دليل اين که از بزرگان صحابه نقل شده اند.
3-1پرسش هاي تحقيق :
پرسش اصلي :آيادر صحاح سته اهل سنت ، احاديث معتبري در مورد امام مهدي (ع) روايت شده است؟
پرسش هاي فرعي :
در صحاح سته اهل سنت آيا احاديثي خاص در باره امام زمان عج روايت شده است ؟
آن احاديث کدامند ودر زمينه چه موضوعاتي وارد شده اند؟
درمورد اوصاف امام مهدي ، نسب و… چه احاديثي روايت شده است ؟
چند روايت در زمينه ي مهدويت در کتب اهل سنت نقل شده ، وآيا اين روايات در حد تواتر هستند؟
آيا ميان احاديثي که شيعه واهل سنت در باره مهدي ع نقل کرده اند تعارضي وجود دارد؟
چه شبهاتي درمورد احاديث مهدويت نزد اهل سنت وجود دارد وپاسخ به آنها چيست ؟
آيا در بين علماي اهل سنت کساني هستند که در مساله مهدويت تشکيک کرده اند؟
در مورد علايم وشرايط ظهور امام زمان ع چه احاديثي نقل شده است؟
درمورد حضرت عيسي ع وامام زمان ع چه احاديثي نقل شده است ؟
آيا روايات تطبيقي درمورد مهدويت ميان اهل سنت وشيعه وجود دارد؟
4-1 فرضيه تحقيق : در کتب معتبر اهل سنت ” صحاح سته ” ، احاديث معتبري در زمينه مهدويت روايت شده است.
5-1 ضرورت تحقيق : بنابراين موضوع مهدويت از سنخ توحيد ، نبوت وقرآن تلقي شده است . لذا با قاطعيت مي توان گفت : در اعتقاد به منجي آخر الزمان ومهدي موعود ، نوعي وحدت نظربين فرق مسلمين برقراراست هر چند برخي افراد با انگيزه هاي سياسي وغرض ورزي ويا نا آگاهي به مباني اسلامي”مانند ابن خلدون واحمد امين..). در صددند اين باوررا کم رنگ ويا عقايد يهودي ، مسيحي جلوه دهند در حالي که اين اصل طبق عقل وفطرت وآيات قرآن وکلمات گهربارپيامبر اکرم (ص) مي باشد.
6-1 پيشينه تحقيق : علماي اهل سنت از همان آغاز نسبت به مساله مهدويت اهميت زيادي قائل شدند ودر اين زمينه کتاب هاي زيادي تاليف نمودند. کتابهايي که علماي اهل سنت درمورد مهدويت تاليف کردند برخي از آنها عبارتند از: ، العرف الوردي از سيوطي ، عقدالدرر از مقدسي شافعي، ?ابوالفيض سيداحمد بن محمد بن صديق غماري شافعي ازهري مغربي، متوفاي ???? ق، صاحب کتاب إبراز الوهم المکنون من کلام ابن خلدون، چاپ دمشق?، شيخ محمود بن عبداللَّه تويجري از استادان دانشگاه اسلامي در مدينه منوره، صاحب کتاب الاحتجاج بالأثرعلي من أنکر المهدي المنتظر، در رد شيخ ابن محمود، قاضي قطر?
،?شيخ عبداللَّه سبيتي عراقي، صاحب کتاب إلي مشيخه الأزهر در رد کتاب المهديه في‏الاسلام، اثر سعد محمد حسن، که از منکران مهدويت است ،?محمد بن عبدالعزيز بن مانع، (متوفاي ???? ق) صاحب کتاب تحديد النظر فى أخبار الإمام المنتظر در اثبات امام مهدي(ع) و ظهورش و در رد ابن خلدون?
، کتاب الجزم لفصل ابن حزم در رد ابن حزم اندلسى که بخشى از کتاب الفصل في الملل و الأهواء و النحل را به انکار و تکذيب احاديث مربوط به امام زمان(ع)?اختصاص داده است، ?عبدالمحسن بن حمد العباد، استاد دانشگاه مدينه منوره و عضو هيأت علمي آن دانشگاه، صاحب کتاب الرد على من کذب بالأحاديث الصحيحة الواردة فى المهدى، در رد کتاب لامهدى ينتظر بعد الرسول سيد البشر از شيخ آل محمود قطرى?
،?أبوالعباس بن عبدالمؤمن مغربى، صاحب کتاب الوهم المکنون فى الرد على ابن خلدون .
در مذهب اهل سنت روايات زيادي دراين زمينه وارد شده است تاجايي که منکرآن را براساس برخي روايات ، کافر ناميدند . بطور مثال : اهل سنت از جابر بن عبدالله (ره) نقل مي کنند: عن محمد بن علي بن الحسن ، عن الحسين بن محمد بن احمد، عن اسماعيل بن ابي اويس، عن ابن المنکدر، عن جابر(ره) رفعه (قال:قال:رسول الله”ص”)?
“من انکرخروج المهدي فقد کفربما انزل علي محمد ، ومن انکرنزول عيسي فقد کفربما انزل علي محمد ومن لم يومن بالقدر خيره وشره فقد کفر بماانزل علي محمد ” ؛ فان جبرئيل اخبرني ان الله (عزوجل) قال: من لم يومن بالقدر خيره وشره فليتخذ ربا غيري”. (عسقلاني ، 1329ق ، ص130 .)
محمد بن عيسي ترمذي(209- 279 ه) درباره دوحديث از احاديث مهدوي مي نويسد :”حسن صحيح” ودرباره يکي از آنها مي نويسد:”حسن”. ( ترمذي ،1279م ، ص55ح2235و2236 .)
ابي عبدالله حاکم نيشابوري “م405″: وي در کتاب الفتن در چهارباب ، احاديثي که به اسم حضرت مهدي”ع” تصريح کرده ، آورده است.واحاديث ديگري درباب ذکر خروج مهدي”ع” آورده وگويد: هذا حديث صحيح علي شرط الشيخين ولم يخرجاه ؛ اين حديث صحيح است ومنطبق با شرايط بخاري ومسلم درمورد صحت احاديث مي باشد .اما آن دواين احاديث را نياورده اند.
بعضي دانشمندان اسلامي در باره مهدي کتا بهاي ويژه اي نوشته اند؛ از آن جمله است : ابو نعيم در کتاب اخبارالمهدي ، ابن حجرهيتمي، در کتاب القول المختصر في علامات المهدي المنتظر، شوکاني در کتاب التوضيح في تواتر ما جاء في المنتظر والدجال والمسيح ، ادريس عراقي مغربي در کتاب المهدي ، ابوالعباس بن عبدالمومن مغربي در کتاب الوهم المکنون في الرد علي بن خلدون ،سيوطي در العرف الوردي و…
عده اي در نوشته هاي خود تصريح کرده اند که احاديث مربوط به مهدي متواتر است وبه هيچ وجه قابل انکار نيست ؛ از آن جمله : سخاوي در کتاب المغيث ، محمد بن احمد سفاريني در کتاب شر]]>

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.